Nhằm kiểm soát đầu cơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất áp thuế cao với đất bỏ hoang, giao dịch ngắn hạn và nghiên cứu điều tiết phần địa tô chênh lệch.
Trong Báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2024 công bố ngày 26/07/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất nghiên cứu áp dụng thuế cao đối với đất bỏ hoang, giao dịch bất động sản ngắn hạn và điều tiết phần địa tô chênh lệch. Động thái này nhằm bổ sung công cụ điều tiết, hạn chế hoạt động đầu cơ và bình ổn thị trường.
Theo đánh giá từ cơ quan quản lý, thị trường bất động sản thời gian qua vẫn tồn tại nhiều bất ổn như hiện tượng biến động giá cục bộ, hành vi đầu cơ và giá đất tăng vượt xa giá trị thực. Những yếu tố này ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thị trường và tính ổn định của kinh tế vĩ mô.
Để khắc phục tình trạng giao dịch "lướt sóng", Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị áp dụng mức thuế cao đối với các diện tích đất không đưa vào khai thác hiệu quả hoặc bị bỏ hoang. Bên cạnh đó, cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch cũng được đề xuất nhằm thu hẹp khoảng trống hưởng lợi từ giá trị gia tăng phát sinh sau khi hạ tầng được nâng cấp.

Do các quy định về thuế đất bỏ hoang hay thuế giao dịch ngắn hạn chưa có trong hệ thống pháp luật thuế hiện hành, cơ quan soạn thảo đề xuất cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế cùng các luật liên quan. Quá trình này đòi hỏi làm rõ căn cứ tính thuế, đối tượng áp dụng, mức điều tiết và cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông giữa ngành thuế và ngành quản lý đất đai.
Liên quan đến định hướng chính sách, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 184/NQ-CP phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Chính phủ yêu cầu xây dựng bổ sung các cơ chế và chế tài cụ thể nhằm kiểm soát hiệu quả hành vi thao túng thị trường.
Đánh giá về giải pháp này, ông Nguyễn Anh Quê, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định sử dụng thuế là công cụ phổ biến tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, việc áp dụng cần được tính toán kỹ về thời điểm và xây dựng lộ trình nâng mức thuế từ thấp đến cao để thị trường có thời gian thích ứng, tránh gây gián đoạn các dòng vốn đầu tư dài hạn.
Ở góc độ quản lý dữ liệu, TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, nhấn mạnh điều kiện cốt lõi là phải hoàn thiện hệ thống thông tin bất động sản đầy đủ và đồng bộ. Khi có dữ liệu minh bạch, cơ quan thuế mới xác định chính xác đối tượng chịu thuế, chống thất thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi người mua nhà có nhu cầu ở thực.