Bà Chu Thị Thành bị cáo buộc tham ô 79 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn xăng dầu và bán hóa đơn, thu lợi 20 tỷ đồng.
Sáng 2/11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm Chu Thị Thành (SN 1960, Chủ tịch Công ty CP Tập đoàn Thiên Minh Đức) về các tội Tham ô tài sản và Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.
Cũng trong vụ án này có 22 bị cáo khác bị đưa ra xét xử về các tội: Tham ô tài sản, Trốn thuế, Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước,..
8h30, các bị cáo được dẫn giải đến phiên xét xử. HĐXX gồm 5 người do thẩm phán Nguyễn Văn Chương làm chủ tọa.

Trong phần thủ tục, chủ tọa cho biết bị cáo Trương Đình Hải, Chủ tịch HĐQT Công ty Ngân Tín chi nhánh Hà Nội và Đỗ Thế Năng, Giám đốc Công ty BMT, có đơn xin xét xử vắng mặt vì lý do sức khỏe. Đại diện theo ủy quyền của công ty này và luật sư của bị cáo Hải đều có mặt tại tòa.
Tòa triệu tập 3 bị hại là Bộ Tài chính, Bộ Công thương và Công ty cổ phần xăng dầu Vũng Áng. Đại diện theo ủy quyền của Bộ Tài chính có mặt, trong khi phía Bộ Công thương có văn bản xin xét xử vắng mặt.
Phía bị hại là Công ty cổ phần xăng dầu Vũng Áng có Phó giám đốc công ty cùng 2 người khác đại diện ủy quyền có mặt tại tòa.
Ông Chu Đức Hòa, chồng của bị cáo Chu Thị Thành cũng đến tòa theo triệu tập.
Con trai bà Thành là Chu Đăng Khoa (nắm 22,7% cổ phần của Thiên Minh Đức) có đơn xin vắng mặt. Trước đó, hồi tháng 3, Bộ Ngoại Giao Việt Nam xác nhận việc Chu Đăng Khoa vì buôn lậu sừng tê giác nên bị bắt tại Nam Phi.
Theo đại diện viện kiểm sát, trước ngày diễn ra phiên tòa, bị cáo Hải và Năng đều có đơn xin được xét xử vắng mặt. Trong đơn, cả hai đều nêu lý do sức khỏe không đảm bảo, có xác nhận của cơ quan chức năng. Việc 2 bị cáo xin xét xử đều có lý do chính đáng và cả hai đều đã có lời khai trong quá trình điều tra.
Đối với việc vắng mặt của phía Bộ Công thương và những người liên quan, các kiểm sát viên cho rằng do phiên tòa kéo dài trong nhiều ngày nên nếu cần, HĐXX có thể tiếp tục triệu tập nên đề nghị tiếp tục phiên tòa.
Sau khi thảo luận tại chỗ, HĐXX quyết định tiếp tục xét xử vì cho rằng, sự vắng mặt của các bị cáo, bị hại và người có quyền lợi liên quan không gây cản trở đối với việc xét xử, cũng không ảnh hưởng đến quyền lợi của các bị cáo.
Theo cáo trạng, Tập đoàn Thiên Minh Đức được lập năm 2001, với 2 cổ đông chính là Chu Thị Thành (77,15%) và con trai bà là Chu Đăng Khoa – tức "Khoa kim cương" hoặc "Khoa Nam Phi" (22,77%).
Sau đó, khi được cấp phép làm thương nhân đầu mối xăng dầu, Công ty Thiên Minh Đức dùng các tài khoản tại BIDV và Vietcombank để thực hiện việc trích lập, quản lý, chỉ sử dụng Quỹ Bình ổn xăng dầu (BOG) của công ty.
Đến đầu năm 2020, việc kinh doanh xăng dầu gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19, Chu Thị Thành chỉ đạo cấp dưới bán xăng dầu không xuất hóa đơn GTGT với đơn giá thấp hơn giá bán xuất hóa đơn để vừa thu được tiền ngay đầu tư cho các Dự án của công ty, vừa không phải trích lập Quỹ BOG tại thời điểm có mức trích quỹ cao.
Sau đó, Thiên Minh Đức sẽ tìm khách hàng có nhu cầu để bán hóa đơn khống tại thời điểm được chi sử dụng Quỹ BOG hoặc có mức trích quỹ thấp để vừa hợp thức cho số lượng xăng dầu bán không xuất hóa đơn, vừa rút được tiền từ Quỹ BOG sử dụng. Việc này còn giúp thu lợi khoản phí bán hóa đơn khống từ 300 – 500 đồng/lít xăng dầu.
Số tiền người mua xăng dầu không hóa đơn chuyển vào Thiên Minh Đức sẽ được hợp thức bằng nội dung "Chu Thị Thành bổ sung vốn" hoặc "Chu Đăng Khoa bổ sung vốn".
Hằng tháng Tập đoàn Thiên Minh Đức phải báo cáo Bộ Tài chính (thông qua Cục Quản lý giá) và Bộ Công thương (thông qua Vụ Thị trường trong nước) về việc trích lập, sử dụng Quỹ BOG xăng dầu của tháng trước liền kề.
Để che giấu hành vi, bà Thành và các đồng phạm bị cáo buộc lập báo cáo định kỳ hằng tháng về Quỹ Bình ổn giá, trong đó thể hiện số liệu không đúng với sản lượng xăng dầu bán ra thực tế.
Cơ quan tố tụng xác định, bằng các thủ đoạn trên, Chu Thị Thành chủ mưu, cùng cấp dưới thực hiện chiếm đoạt hơn 79 tỷ đồng từ Quỹ BOG. Nhóm này còn thực hiện bán khống 153 hóa đơn, thu lợi bất chính hơn 20 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, Chu Thị Thành và các bị can khác đã chủ động nộp hơn 100 tỷ đồng, khắc phục toàn bộ thiệt hại vụ án, phần liên quan Tập đoàn Thiên Minh Đức. Trong đó, riêng bà Thành nộp hơn 99 tỷ đồng.