Gửi bình luận
Ở nhiều vùng núi phía Bắc, du lịch phát triển nhanh nhưng người dân bản địa, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, lại thường hưởng lợi rất ít.
Họ sống ngay tại những nơi du khách tìm đến, nhưng hiếm khi có được công việc ổn định hay thu nhập bền vững từ chính dòng khách ấy. Một mô hình du lịch đang cố gắng thay đổi điều đó, bằng cách đặt người dân địa phương vào trung tâm.
Đó là hướng đi của công ty du lịch Local Vietnam, do chị Phùng Thị Thảo Nhung sáng lập, với một khu lưu trú cộng đồng tại vùng núi Hà Giang (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang).
Khu lưu trú nằm trong một bản người Hmong và được vận hành bởi chính người dân nơi đây. Nhân viên là người Hmong từ các bản lân cận, được trả lương công bằng, được đào tạo về nghiệp vụ lưu trú và tiếng Anh, và ăn ở ngay tại khu lưu trú. Với nhiều người trong số họ, đây là công việc đầu tiên mang lại thu nhập ổn định, cùng những kỹ năng có thể theo họ suốt đời.
Việc học tiếng Anh diễn ra ở hai nơi. Tại khu lưu trú, nhân viên được học để có thể giao tiếp với khách quốc tế. Bên cạnh đó, người quản lý của khu lưu trú còn dành hai ngày mỗi tuần để dạy tiếng Anh tại một trường tiểu học địa phương, giúp trẻ em trong vùng có thêm cơ hội học tập.
Một phần quan trọng trong trải nghiệm mà công ty mang lại là các buổi học nghề thủ công truyền thống, được tổ chức cùng cộng đồng người Hmong và người Dao trong vùng. Du khách có thể tự tay tìm hiểu cách nấu rượu ngô, nhuộm chàm, vẽ sáp ong, dệt vải lanh và thêu thổ cẩm.
Những hoạt động này không chỉ là trải nghiệm cho du khách. Chúng còn giúp các nghề thủ công truyền thống có thêm giá trị kinh tế, tạo thêm thu nhập cho người dân và góp phần để những nghề này không bị mai một theo thời gian.
Sự tham gia của cộng đồng địa phương không chỉ giới hạn trong khu lưu trú. Các tour khám phá cung đường Hà Giang của công ty cũng có sự đồng hành của người dân từ các bản người Hmong, những người hiểu rõ vùng đất và văn hóa của mình hơn ai hết.
"Khi một vùng đất phát triển du lịch quá nhanh mà thiếu định hướng, người dân bản địa thường là những người hưởng lợi ít nhất," chị Thảo Nhung chia sẻ. "Chúng tôi muốn làm điều ngược lại: để cộng đồng địa phương vừa có việc làm, vừa giữ được bản sắc của mình."
Phần lớn khách của công ty là du khách quốc tế, nhiều người đến từ châu Âu, tìm kiếm những trải nghiệm chân thực thay vì du lịch đại trà. Nhưng điều khiến mô hình này đáng chú ý không nằm ở việc khách đến từ đâu, mà ở chỗ dòng khách ấy mang lại lợi ích thực sự cho người dân địa phương.
Trong bối cảnh nhiều vùng cao đang tìm cách phát triển du lịch, câu chuyện này cho thấy một điều: du lịch có thể vừa tạo ra việc làm, vừa gìn giữ văn hóa, nếu người dân bản địa được đặt vào trung tâm thay vì đứng bên lề.