Gửi bình luận
Các thị trường lớn gia tăng rào cản kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc, buộc doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải coi dữ liệu chuỗi cung ứng là tài sản quản trị rủi ro cốt lõi.
Thương mại quốc tế đang bước vào giai đoạn thiết lập các quy chuẩn nghiêm ngặt mới. Một sản phẩm xuất khẩu hiện nay không chỉ dừng lại ở yêu cầu về chất lượng hay giá thành cạnh tranh, mà còn phải chứng minh rõ ràng minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất cùng các tiêu chuẩn bền vững về môi trường và lao động.
Bên cạnh yếu tố thuế quan, các thị trường phát triển ngày càng sử dụng nhiều công cụ kỹ thuật để kiểm soát hàng hóa nhập khẩu. Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế bổ sung đối với hàng hóa của 60 đối tác kinh tế, trong đó có Việt Nam theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ, đã đặt ra bài toán lớn cho năng lực thích ứng của doanh nghiệp.
Ngoài ra, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn chịu sự kiểm tra gắt gao trong các tiến trình điều tra liên quan đến lao động cưỡng bức, sở hữu trí tuệ và tình trạng dư thừa công suất. Các rào cản này cho thấy việc đáp ứng mức giá tốt hay khối lượng lớn không còn là lợi thế duy nhất.
Tình hình tại thị trường châu Âu cũng ghi nhận những thay đổi rõ rệt. Bà Đặng Thị Thanh Phương, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức, cho biết hàng hóa Việt Nam vẫn gặp khó khăn khi đáp ứng các tiêu chí về ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), tiêu chuẩn bao bì tái chế và quy định truy xuất nguồn gốc. Thực tế đã ghi nhận một số lô hàng chưa đạt chuẩn kỹ thuật của thị trường EU bị phản hồi và trả về.
Đối với thị trường Đức, khả năng truy xuất nguồn gốc đã trở thành điều kiện tiên quyết bên cạnh các yêu cầu về chống phá rừng và trách nhiệm xã hội. Tương tự, tại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ, bà Nguyễn Việt Hằng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại đây, nhận định người tiêu dùng đang chuyển hướng sang xu hướng chi tiêu thông minh hơn, ưu tiên các sản phẩm có tính bền vững và thông tin minh bạch.
Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, việc minh bạch dữ liệu chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và chủ động quản trị rủi ro. Tuy nhiên, quá trình kiểm soát đa tầng — từ nguyên liệu đầu vào, đơn vị cung ứng đến quy trình vận chuyển — đang tạo áp lực chi phí không nhỏ đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngắn hạn.
Để đáp ứng quy chuẩn quốc tế, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước khuyến nghị các đơn vị xuất khẩu cần thực hiện các giải pháp kỹ thuật:
Trong bối cảnh các hàng rào kỹ thuật ngày càng đan xen, hệ thống dữ liệu minh bạch không còn là chi phí phát sinh để đối phó, mà trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi giúp hàng hóa Việt Nam duy trì thị phần và nâng cao vị thế trên thị trường toàn cầu.
