Nguyên nhân, dấu hiệu cơ thể thiếu axit folic

Vitamin B phục vụ nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể. Chúng giúp hình thành các tế bào máu mới và duy trì sức khỏe tế bào, thúc đẩy quá trình trao đổi chất (chuyển hóa thức ăn thành năng lượng) và góp phần tăng cường sức khỏe tim và não của bạn. Đặc biệt, folate - còn được gọi là vitamin B9 hay axit folic - phối hợp vitamin B12 để tạo ra hồng cầu và sử dụng sắt trong cơ thể. Có quá ít folate, được gọi là thiếu vitamin B9 hoặc thiếu folate, có thể ảnh hưởng đến tế bào hồng cầu và gây ra một loạt vấn đề về sức khỏe.

Raj Dasgupta, chuyên gia dinh dưỡng, nhà đánh giá y tế và là bác sĩ được chứng nhận về nội khoa, phổi, chăm sóc quan trọng và thuốc ngủ, cho biết: "Folate cần thiết cho quá trình tổng hợp ADN, phân chia tế bào và hình thành hồng cầu. Điều này đặc biệt quan trọng trong thời kỳ mang thai để ngăn ngừa dị tật bẩm sinh và hỗ trợ sự phát triển tổng thể".

Michelle Routhenstein, Chuyên gia dinh dưỡng tim mạch dự phòng, cho biết thêm rằng việc duy trì sức khỏe tim mạch tốt cũng rất quan trọng.

Cô giải thích: "Folate giúp hỗ trợ con đường oxit nitric, rất quan trọng để thư giãn mạch máu và đảm bảo lưu lượng máu tối ưu, góp phần tăng cường sức khỏe tim mạch tổng thể. Folate đóng một vai trò quan trọng khác đối với sức khỏe tim mạch bằng cách giúp điều chỉnh nồng độ homocysteine trong máu, nếu tăng cao có thể làm tăng cục máu đông và nguy cơ mắc bệnh tim".

Dấu hiệu cơ thể thiếu axit folic

Mệt mỏi

Chris Mohr, tiến sĩ, cố vấn thể dục và dinh dưỡng tại Fortune recommends Health, cho biết những người bị thiếu hụt folate có thể cảm thấy mệt mỏi và suy nhược nếu họ bị thiếu máu do thiếu folate. Điều này thường là do giảm sản xuất hồng cầu và cũng có thể xảy ra trong trường hợp nồng độ hemoglobin trong hồng cầu thấp bất thường.

Da nhợt nhạt

Mohr cho biết da nhợt nhạt cũng có thể là dấu hiệu của tình trạng thiếu folate hoặc thiếu máu do thiếu folate vì không có đủ hồng cầu lưu thông. Mặc dù làn da nhợt nhạt thường không phải là dấu hiệu của bệnh tật, việc thay đổi từ màu da bình thường sang màu nhợt nhạt bất thường có thể gợi ý một vấn đề.

Khó thở

Mohr lưu ý một số người bị thiếu folate sẽ bị khó thở do vận chuyển oxy không đủ. Cơ quan Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) của Vương quốc Anh cho biết thêm điều này đôi khi cũng có thể đi kèm với tình trạng thở nhanh.

Khó chịu hoặc thay đổi tâm trạng

Một số người bị thiếu hụt folate cũng sẽ nhận thấy rằng họ dễ cáu kỉnh hơn bình thường, tâm trạng thất thường và thay đổi hành vi.

Một bài báo năm 2009 trên Tạp chí Tâm lý học Lâm sàng cho biết: "Sự thiếu hụt folate có liên quan đến sự xuất hiện của chứng trầm cảm, có thể cản trở phản ứng với thuốc chống trầm cảm và có thể góp phần làm trầm cảm tái phát". "Mức folate, vitamin B thấp, cũng có liên quan đến chức năng nhận thức kém, thường gặp ở bệnh nhân trầm cảm".

Loét miệng

Mohr cho biết vết loét miệng và sưng hoặc đau miệng liên quan cũng có thể là dấu hiệu của sự thiếu hụt folate.

"Viêm miệng dị ứng tái phát (RAS), thường được gọi là loét miệng, là một bệnh niêm mạc miệng rất phổ biến và đau đớn. Mặc dù nguyên nhân của RAS chưa được hiểu rõ nhưng một số yếu tố có thể đóng vai trò, bao gồm cả sự thiếu hụt dinh dưỡng", một nghiên cứu năm 2010 trên Tạp chí Bệnh lý răng miệng và Y học ghi rõ.

"Kết quả của chúng tôi chứng minh rằng những bệnh nhân bị viêm miệng dị ứng tái phát có nhiều khả năng hấp thụ vitamin B12 và folate trong chế độ ăn uống thấp hơn so với nhóm đối chứng. Những phát hiện này cho thấy rằng tiêu thụ đủ lượng vitamin này có thể là một chiến lược hữu ích để giảm số lượng và/hoặc thời gian của các đợt RAS", các tác giả nghiên cứu viết.

Nguyên nhân thiếu folate

Chế độ ăn uống không đầy đủ

Dasgupta cho biết nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu folate là do chế độ ăn uống kém do không ăn đủ thực phẩm giàu folate. Thực phẩm giàu folate hoặc axit folic bao gồm trái cây họ cam quýt, rau lá xanh đậm, các loại đậu, măng tây, trứng, đậu Hà Lan, các loại hạt, quả mọng...

Kém hấp thu

Hấp thu kém là một nguyên nhân cơ bản khác gây ra tình trạng thiếu folate. Điều này có thể được kích hoạt bởi một tình trạng bệnh lý, một số loại thuốc, uống quá nhiều rượu hoặc mang thai và cho con bú. Dasgupta nói: "Các vấn đề về kém hấp thu do các tình trạng như bệnh celiac hoặc bệnh Crohn có thể cản trở sự hấp thụ folate. Uống quá nhiều rượu có thể cản trở sự hấp thụ và chuyển hóa folate".

Một số loại thuốc

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến mức folate của bạn, vì vậy điều quan trọng là phải có danh sách đầy đủ các loại thuốc và chất bổ sung mà bạn dùng và thông báo với bác sĩ.

"Một số loại thuốc, như thuốc chống co giật hoặc thuốc chống động kinh , methotrexate, sulfasalazine và kháng sinh cụ thể, có thể làm giảm sự hấp thụ hoặc sử dụng folate, có khả năng dẫn đến tăng nguy cơ thiếu hụt folate", Routhenstein nói.

Những tình trạng nào liên quan đến thiếu hụt axit folic?

Tình trạng chính liên quan đến thiếu axit folic là thiếu máu do thiếu folate, hay theo thuật ngữ y học là thiếu máu hồng cầu khổng lồ. Điều này xảy ra khi cơ thể thiếu vitamin B12 hoặc vitamin B9, bắt đầu sản xuất ra các tế bào máu lớn bất thường và số lượng tế bào đó ít hơn.

Tuy nhiên, thiếu máu hồng cầu không phải là tình trạng sức khỏe duy nhất liên quan đến tình trạng thiếu folate. Routhenstein lưu ý: "Các tình trạng liên quan đến thiếu axit folic cũng có thể bao gồm bệnh tim mạch và một số loại ung thư".

Cô cho biết thêm khi phụ nữ mang thai bị thiếu hụt folate, điều này có thể làm tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh. Như Johns Hopkins Medicine giải thích, khuyết tật ống thần kinh là một loại rối loạn thần kinh có thể liên quan đến dị tật của tủy sống, bao gồm tật nứt đốt sống, bệnh vô não, thoát vị màng não, thoát vị màng tủy và hội chứng dây cột sống.

Có thể ngăn ngừa tình trạng thiếu folate không?

Các chuyên gia nói rằng cũng có thể ngăn ngừa tình trạng thiếu hụt folate trước khi nó bắt đầu. Routhenstein khuyên bạn nên bắt đầu bằng cách thực hiện một chế độ ăn uống cân bằng giàu thực phẩm chứa folate, chẳng hạn như rau xanh, các loại đậu, trái cây họ cam quýt, ngũ cốc tăng cường và bằng cách bổ sung folate và vitamin trước khi sinh nếu đang mang thai.

Cô nói: "Thường xuyên theo dõi mức folate của bạn và duy trì lượng folate phù hợp cũng có thể giúp ngăn ngừa tình trạng thiếu folate. Điều quan trọng là phải biết liệu bạn có tăng nhu cầu folate và tiêu thụ đủ lượng folate để ngăn ngừa thiếu hụt hay không".

Hướng Dương (Theo Best Life)