Từ thất bại 1-4 tại Dortmund 2006 đến chiến thắng 3-2 chấn động năm 2025, Nhật Bản đang sở hữu thế hệ vàng sẵn sàng thách thức vị thế của Brazil tại vòng 32 đội.
Khi Nhật Bản bước ra sân vận động tại Houston để đối đầu với Brazil trong khuôn khổ vòng 32 đội World Cup 2026, đây không đơn thuần là một trận đấu loại trực tiếp. Đối với người hâm mộ xứ sở mặt trời mọc, đó là cuộc thanh toán nợ nần kéo dài hơn hai thập kỷ, đánh dấu sự chuyển mình từ một đội bóng "học việc" trở thành đối trọng thực thụ của gã khổng lồ Nam Mỹ.
Lịch sử đối đầu giữa hai đội tại sân chơi World Cup bắt đầu từ mùa hè nước Đức năm 2006. Khi đó, Nhật Bản bước vào giải đấu với tư cách là một tân binh đầy bỡ ngỡ, mới chỉ có lần thứ ba góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Ngược lại, Brazil đang ở đỉnh cao quyền lực với tư cách nhà đương kim vô địch, sở hữu "bộ tứ huyền ảo" Ronaldo, Ronaldinho, Kaka và Adriano.
Kết quả trận đấu đó phản ánh đúng khoảng cách trình độ mênh mông: Brazil dễ dàng nghiền nát Nhật Bản với tỷ số 4-1. Điểm yếu lớn nhất của "Samurai Xanh" thời điểm đó nằm ở kinh nghiệm chinh chiến quốc tế. Trong danh sách 23 cầu thủ đến Đức năm 2006, chỉ có vỏn vẹn 6 người thi đấu tại châu Âu, tiêu biểu là Hidetoshi Nakata (Fiorentina). 17 thành viên còn lại hoàn toàn thuộc biên chế các câu lạc bộ tại J.League.

Sau 20 năm, Brazil vẫn duy trì vị thế đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử nhưng đã trải qua hơn hai thập kỷ trắng tay tại World Cup. Trong khi đó, Nhật Bản dù vẫn giữ thứ hạng 18 trên bảng xếp hạng FIFA (tương đương năm 2006), nhưng nội lực của họ đã tiến hóa vượt bậc. Sự thay đổi không nằm ở những con số thống kê bề nổi mà nằm ở chất lượng nhân sự trong tay huấn luyện viên.
Nhật Bản hiện tại là một đội bóng "châu Âu hóa" gần như hoàn toàn. Trong danh sách tham dự World Cup 2026, chỉ có 3 cầu thủ đang chơi bóng trong nước, bao gồm lão tướng 39 tuổi Yuto Nagatomo và hai thủ môn dự bị. Ngay cả khi thiếu vắng những quân bài chiến lược như Kaoru Mitoma hay Wataru Endo do chấn thương, chiều sâu đội hình của Nhật Bản vẫn cực kỳ đáng nể với các ngôi sao đang tỏa sáng tại Ngoại hạng Anh, La Liga và Bundesliga.
Cái tên đáng chú ý nhất trong sơ đồ chiến thuật của Nhật Bản là tiền đạo Ayase Ueda. Chân sút này vừa trải qua một mùa giải bùng nổ tại Hà Lan khi đoạt danh hiệu Vua phá lưới giải VĐQG (Eredivisie) với 25 pha lập công cho Feyenoord. Sự hiện diện của một trung phong đẳng cấp thế giới giúp Nhật Bản có thêm phương án tiếp cận khung thành đa dạng hơn thay vì chỉ dựa vào các tình huống phối hợp nhỏ.
Brazil bước vào giải đấu năm nay với một đội hình pha trộn giữa kinh nghiệm của Neymar (34 tuổi) và sức trẻ của Vinicius Junior. Dù vẫn sở hữu những "đá tảng" nơi hàng phòng ngự như Gabriel Magalhaes hay Marquinhos, Selecao không còn duy trì được sự áp đảo tuyệt đối như thế hệ tiền bối năm 2006.
Ngược lại, tâm thế của người Nhật đã thay đổi từ e dè sang tự tin cao độ. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA) Tsuneyasu Miyamoto khẳng định toàn đội đang có niềm tin sắt đá vào khả năng gây bất ngờ. Cơ sở cho niềm tin này chính là trận giao hữu hồi tháng 10/2025, nơi Nhật Bản đã tạo nên cú sốc khi lội ngược dòng thắng Brazil 3-2 dù bị dẫn trước hai bàn trong hiệp một.

Trận đấu tại Houston không chỉ là một cuộc so tài về chiến thuật mà còn là bài kiểm tra cho tham vọng vô địch World Cup của Nhật Bản. Sau đúng 20 năm và 7 ngày kể từ thất bại cay đắng tại Dortmund, "Samurai Xanh" đã sẵn sàng để chứng minh rằng họ không còn là kẻ đứng bên lề cuộc chơi của những ông lớn.