Tại Công văn 2594/BNV-CQĐP 2024, Bộ Nội vụ lưu ý một số nội dung khi xây dựng và trình Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã.
Những lưu ý khi xây dựng và trình Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã (Hình từ internet)
Trình tự, thủ tục xây dựng và trình Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thực hiện theo quy định tại Điều 8 Nghị quyết 35/2023/UBTVQH15 và Mục 5 Phần 3 Nghị quyết 117/NQ-CP 2023, trong đó lưu ý các vấn đề sau:
(1) Căn cứ Phương án tổng thể sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của địa phương, ý kiến của Bộ Nội vụ và các Bộ, cơ quan trung ương có liên quan, UBND cấp tỉnh khẩn trương chỉ đạo, tổ chức xây dựng hồ sơ Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của địa phương giai đoạn 2023 - 2025 sớm gửi Bộ Nội vụ theo các mốc thời gian cụ thể nêu tại Phụ lục kèm theo Văn bản này. Khuyến khích các địa phương hoàn thành sớm và gửi Bộ Nội vụ trước thời hạn.
Trường hợp thành lập đơn vị hành chính đô thị cấp huyện, nhập toàn bộ hoặc điều chỉnh một phần đơn vị hành chính cấp huyện vào đơn vị hành chính đô thị cùng cấp thì lập Đề án riêng kèm theo hồ sơ đề án sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã của địa phương.
(2) UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có thể tiến hành đồng thời việc hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn của đơn vị hành chính đô thị (trong đó có trình tự, thủ tục liên quan đến quy hoạch và phân loại, rà soát đánh giá chất lượng đô thị) với việc xây dựng các Đề án sắp xếp, thành lập, điều chỉnh địa giới ĐVHC nhung khi trình Chính phủ thì hồ sơ Đề án phải bảo đảm đã thực hiện đầy đủ các trình tự, thủ tục (lấy ý kiến Nhân dân, lấy ý kiến Hội đồng nhân dân các cấp,...) và đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định hiện hành.
Đối với trường hợp các tỉnh, thành phố có đồng thời ĐVHC cấp huyện, cấp xã dự kiến hình thành sau sắp xếp đã đáp ứng đủ các điều kiện, tiêu chuẩn và ĐVHC cấp huyện, cấp xã dự kiến hình thành sau sắp xếp chưa đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn về quy hoạch và phân loại đô thị do không đủ thời gian để thực hiện các trình tự, thủ tục lập, điều chỉnh, phê duyệt quy hoạch và phân loại đô thị thì có thể xây dựng các hồ sơ Đề án trình Chính phủ theo các thời điểm khác nhau nhung bảo đảm hoàn thành trong giai đoạn 2023 - 2025 (thực hiện trình ngay Đề án sắp xếp đối với các ĐVHC cấp huyện, cấp xã dự kiến hình thành sau sắp xếp đã đủ điều kiện, tiêu chuẩn, trong đó có nêu rõ lộ trình hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn và thời gian trình Chính phủ đối với các đơn vị hành chính còn lại).
(3) Tổ chức lấy ý kiến cử tri
- Trình tự, thủ tục tổ chức lấy ý kiến cử tri đối với Đề án sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 thực hiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành, Nghị quyết 35/2023/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị định 54/2018/NĐ-CP (được sửa đổi tại Nghị định 66/2023/NĐ-CP).
- UBND cấp tỉnh chỉ đạo các cấp, các ngành ở địa phương chú trọng việc tuyên truyền, vận động, thuyết phục để tạo sự đồng thuận của cử tri trên địa bàn trước khi tổ chức lấy ý kiến cử tri.
(4) Thông qua HĐND các cấp
HĐND cấp xã, cấp huyện có liên quan và HĐND cấp tỉnh xem xét, ban hành nghị quyết thông qua chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã theo quy định tại Điều 132 Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành, trong đó lưu ý:
- Trường hợp tại ĐVHC phường không tổ chức HĐND phường thì UBND phường báo cáo để UBND cấp trên trình HĐND cùng cấp xem xét, ban hành nghị quyết thông qua chủ trương sắp xếp ĐVHC phường.
- Trường hợp tại ĐVHC quận, phường đồng thời không tổ chức HĐND quận, phường thì UBND quận báo cáo để UBND thành phố trực thuộc trung ương trình HĐND cùng cấp xem xét, ban hành nghị quyết thông qua chủ trương sắp xếp ĐVHC quận, phường.
(5) Thẩm định và trình Chính phủ hồ sơ Đề án sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã
- Sau khi nhận được hồ sơ Đề án do UBND cấp tỉnh gửi đến, Bộ Nội vụ phối hợp với các bộ, ngành liên quan và Thành viên Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2030 tổ chức khảo sát và thẩm định theo quy định. Trường hợp hồ sơ Đề án của địa phương chưa bảo đảm đầy đủ hoặc cần lấy ý kiến của các bộ, cơ quan trung ương có liên quan thì Bộ Nội vụ có ý kiến bằng văn bản gửi UBND cấp tỉnh đề nghị bổ sung, hoàn thiện hoặc gửi lấy ý kiến các bộ, cơ quan trung ương có liên quan về hồ sơ Đề án của địa phương trước khi tổ chức thẩm định.
- Trên cơ sở kết quả tổ chức thẩm định liên ngành về hồ sơ Đề án của địa phương, căn cứ ý kiến tại Hội nghị thẩm định, UBND cấp tỉnh tổ chức việc tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ Đề án sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã của địa phương gửi Bộ Nội vụ.
- Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự thảo hồ sơ Đề án của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã của địa phương.
Trong quá trình hoàn thiện hồ sơ Đề án của Chính phủ, Bộ Nội vụ giúp Chính phủ phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong việc xây dựng hồ sơ đề nghị thành lập, giải thể Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện nơi thực hiện sắp xếp để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định đồng thời với Tờ trình, Đề án của Chính phủ về sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã của địa phương.
>> Xem thêm: Tên gọi đơn vị hành chính sau sáp nhập