Đại học Harvard: Công thức nuôi dạy tạo nên những đứa trẻ thiên tài của cha mẹ thông minh
Các bậc phụ huynh của những đứa trẻ thành công đã đóng góp không nhỏ vào những thành tựu của chúng...
Phải đến năm 3 tuổi nhà vật lý thiên tài người Đức Albert Einstein (1879 - 1955) mới biết nói, nhưng đến năm 12 tuổi ông đã đang học các phép tính vi phân. Vậy câu hỏi đặt ra là, Einstein đã trở thành thiên tài như thế nào?
Albert Einstein đã trở thành thiên tài như thế nào?
Giáo sư Ronald Is F. Ferguson của trường Đại học Harvard tin rằng để nuôi dạy con thành tài, cha mẹ không cần phải giàu có hay quyền lực. Điều duy nhất các bậc phụ huynh cần làm đó là thể hiện đúng vai trò trước mặt con.
Là một giáo sư đại học, Ferguson đã được tiếp xúc với nhiều sinh viên ưu tú trên khắp thế giới. Trước đó, ông luôn tò mò không hiểu tại sao những người này lại có thể tài năng và xuất sắc đến vậy.
Trong một nghiên cứu thực hiện cùng nhà báo Tatsha Robertson (nhà báo từng đạt nhiều giải thưởng), Ferguson đã phân tích 200 cá nhân trưởng thành đạt được nhiều thành tựu và cha mẹ của họ. Họ cũng nghiên cứu tuổi ấu thơ của những nhân vật nổi tiếng, từ Anne, Susan và Janet Wojcicki (được gọi là những chị em gái của Thung lũng Silico) cho tới Albert Einstein.
Trong nghiên cứu này, 1 mẫu hình rõ ràng đã xuất hiện: Các phương pháp mà cha mẹ của những người thành công này áp dụng bắt đầu từ những giai đoạn đầu đời cho thấy những điểm tương đồng đáng kể mặc dù họ có xuất thân cũng như có cuộc sống rất khác nhau.
Chính kiểu mẫu tương đồng này sau đó đã được Robertson và Ferguson gọi là "Công thức" và bao gồm 8 vai trò dưới đây:
1. Cha mẹ là 'Người đồng hành'
Cha mẹ nên đóng vai người đi kèm trước khi con bước vào cổng trường và khơi dậy hứng thú học tập của con. Giáo sư Ferguson coi đây là vai trò quan trọng nhất trong 8 vị trí. Những đứa trẻ xuất sắc thường biết chữ ở trường mẫu giáo.
Trẻ càng nhỏ tuổi càng dễ phản ứng với sự khuyến khích của cha mẹ, vì vậy, sự đồng hành là chìa khóa để kích thích trẻ quan tâm đến việc học và phát triển thói quen học tập trước tuổi đi học.
Cha mẹ cần khơi dậy hứng thú học tập cho trẻ em càng sớm càng tốt, đặc biệt là trước khi trẻ bắt đầu đi học. Ảnh minh hoạ
2. Cha mẹ là 'Kỹ sư'
Các bậc phụ huynh nên chú ý đến môi trường phát triển của trẻ và xuất hiện giúp đỡ bất cứ lúc nào khi cần thiết. Tuy nhiên cần hiểu cha mẹ kỹ sư ngẫu nhiên không phải là "cha mẹ trực thăng". Khái niệm "cha mẹ trực thăng" thường để mô tả về các bậc phụ huynh luôn kiểm soát con cái trong mọi vấn đề của cuộc sống.
Ferguson nói rằng các bậc phụ huynh cần hạn chế can thiệp quá nhiều vào cuộc sống của trẻ. Thay vào đó, mọi người cho chúng không gian xã hội độc lập. Sự có mặt của cha mẹ chỉ đưa ra sự trợ giúp cần thiết trong khi cho phép con có thời gian và không gian để hiểu bản thân và tìm ra sở thích thực sự của chúng.
3. Cha mẹ là 'Thợ sửa chữa'
Phụ huynh nên dành thời gian để quan tâm tới những điều mà đứa trẻ đang nhận được từ nhà trường. Nếu không được đảm bảo những giá trị cần thiết, cha mẹ nên sớm có động thái can thiệp nếu cần, theo hướng tích cực. Trong trường hợp này, họ đóng vai trò như những "người sửa chữa" để đảm bảo rằng con mình sẽ không bị bỏ lỡ những cơ hội lớn trong đời, ngay cả khi thiếu nguồn lực.
Các bậc cha mẹ có thể sống trong cảnh vất vả, nhưng nếu họ thấy một cơ hội được đánh giá là cần thiết cho sự thành công của con cái trong trường học hoặc trong cuộc sống, họ sẵn sàng đánh đổi nhiều điều để con mình có được nó.
4. Cha mẹ là 'Người tiết lộ'
Để trở thành "người tiết lộ", cha mẹ cần cho trẻ em thấy những điều kỳ diệu của thế giới. Vì vậy ngay cả khi trẻ lớn lên trong cảnh nghèo khó, chúng vẫn được mở mang tầm mắt thông qua những lần tham quan viện bảo tàng, dành thời gian ở thư viện và gặp gỡ nhiều người xung quanh.
Vào năm 1884, khi Eistein mới 5 tuổi, cậu đã ném chiếc ghế vào thầy dạy violin. Nhưng thay vì mắng mỏ con hoặc bắt con bỏ học violin, thì bà Pauline đã quyết định thuê 1 gia sư mới.
5. Cha mẹ là 'Người đàm phán'
Những người có kỹ năng đàm phán sẽ biết cách nuôi dưỡng và khuyến khích sự độc lập của con mình, và biết cách can thiệp khi cần.
Đối với những người đàm phán, họ không bao giờ lựa chọn cách từ bỏ. "Một khi họ đã đưa ra lựa chọn thì sẽ phải gắn bó với nó trong 1 khoảng thời gian nhất định và đây là quy tắc bất di bất dịch. Đứa trẻ không được phép làm trái với thỏa thuận", trích lời của Robertson và Ferguson. Bà Pauline - mẹ của Albert Einstein đã rất nghiêm khắc đối với quy tắc này.
Vào năm 1884, khi Eistein mới 5 tuổi, cũng như mọi cậu bé khác, cũng có những lúc nổi cơn thịnh nộ. Một hôm, cậu đã ném chiếc ghế vào thầy dạy violin. Nhưng thay vì mắng mỏ con hoặc bắt con bỏ học violin, thì bà Pauline đã quyết định thuê 1 gia sư mới.
Bà đã phát hiện ra từ rất sớm rằng, con trai mình thường gặp khó khăn trong việc tập trung, và vì bản thân bà cũng là 1 nghệ sĩ chơi piano nên bà hiểu rõ việc học 1 loại nhạc cụ rất có ích trong việc giúp đứa trẻ học được sự kỷ luật và tập trung. Gia sư mới tỏ ra khá hiệu quả và sự tập trung của cậu bé Einstein đã được cải thiện.
"Eistein đã chơi violin rất giỏi, và cuối cùng, nó đã trở thành đam mê suốt đời của ông. Thật ra, Einstein từng nói rằng một số ý tưởng tuyệt vời nhất về vật lý lý thuyết của ông tới vào những lúc ông đang chơi đàn violin. Chúng ta có thể sẽ không có Thuyết tương đối nếu bà Pauline không kiên định trong việc bắt con trai chơi violin", Ferguson nói trong chương trình Make It của CNBC.
6. Cha mẹ là 'Người khai phá'
Người khai phá sẽ biết cách giới thiệu những ý tưởng và khả năng mới cho các con của mình - những điều mà chúng có thể học hỏi, những nơi chúng có thể đi, những người mà chúng có thể trở thành. Họ biết cách khuyến khích con trẻ kiên định trong việc tìm ra giải pháp cho các vấn đề, và khi làm như vậy, bản thân đứa trẻ sẽ được nuôi dưỡng để trở nên "biết cách tò mò, biết cách tuân theo kỷ luật cũng như tự lực cánh sinh".
Mặc dù Einstein từng ghét việc đến trường, nhưng bố mẹ của ông biết rằng lý do không phải là vì Einstein có khiếm khuyết về mặt học tập, đơn giản là vì cậu bé không học được nhiều điều ở trường mà thôi. Giải pháp của họ là tạo ra một môi trường học tập đầy hấp dẫn và thú vị ở nhà, nơi họ cung cấp cho con trai mình những quyển sách và các món đồ chơi bổ trợ cho những điều mà cậu quan tâm.
Khi Einstein lớn hơn, sự tò mò trong ông đã được kích thích bởi những bữa trưa tại nhà vào ngày Thứ Năm, khi bố mẹ cho phép ông ngồi cùng bàn với các thành viên trong gia đình và những người bạn làm khoa học của họ. "
Chú của ông sẽ ngồi cùng ở bàn ăn, đưa ra những câu hỏi khó nhằn về đại số cho Einstein. Mỗi khi trả lời đúng, Einstein sẽ lại huýt sáo để tỏ ra thích thú", Robertson cho biết.
Những buổi thảo luận vào giờ ăn trưa này cho phép Einstein tương tác với những người lớn, những người đưa ra cho cậu các ý tưởng và khái niệm mới trong toán học, khoa học và công nghệ.
Ferguson cho biết, có 1 thanh niên trẻ là gia sư dạy toán cho Einstein. Và đến năm Eistein được khoảng 12, 13 tuổi thì người gia sư này đã thừa nhận anh ta khó mà theo kịp được học trò của mình, vì các kỹ năng của Einstein khi đó đã vượt xa người gia sư.
Trẻ thường học hỏi từ những gì chúng quan sát (nhất là kinh nghiệm trong cuộc đời cha mẹ) nhiều hơn là những điều khô khan mà các bậc phụ huynh giáo huấn. Ảnh minh hoạ
7. Cha mẹ là 'Người mẫu'
Cha mẹ đưa những giá trị mà họ cho là đúng vào não của con cái thông qua các giới luật và hành động. Đây là một hình mẫu điển hình. Những lời nói, việc làm và hành động của cha mẹ sẽ cho con cái biết điều gì là đúng, quan trọng và có ý nghĩa. Trẻ sẽ tiếp tục bắt chước những thói quen này khi lớn lên và cuối cùng hình thành giá trị của bản thân.
Do đó, các bậc phụ huynh cần trở thành tấm gương để con nhìn vào.
8. Cha mẹ là 'Triết gia'
Giáo sư Ferguson cho rằng đây là vai trò quan trọng thứ hai trong số 8 vai trò, vì cha mẹ triết học có thể giúp trẻ tìm ra mục tiêu và giá trị để phấn đấu.
Theo các chuyên gia tâm lý, nguyên nhân trẻ càng lớn càng xa cách bố mẹ chủ yếu đến từ việc giữa phụ huynh và con cái không có sự giao tiếp thường xuyên. Khi trẻ bắt đầu nói ra suy nghĩ của mình nhưng cha mẹ lại không quan tâm hoặc gạt đi, dần dần sẽ khiến chúng xa cách, không muốn chia sẻ.
Cha mẹ nên cố gắng hết sức để trả lời những câu hỏi sâu sắc của con cái về cuộc sống, và đừng đánh giá thấp khả năng hiểu ý nghĩa cuộc sống của con cái.
Loại rau được mệnh danh là ‘vua của các loại thảo mộc’, giá rẻ như cho, bán đầy chợ Việt