Techcombank cảnh báo thuế quan Mỹ 12,5%, ngành điện tử hưởng lợi từ sóng AI
Techcombank nhận định rủi ro thuế quan 12,5% từ Mỹ theo Điều 301 có thể thành hiện thực vào nửa cuối năm 2026, song ngành điện tử vẫn bứt phá mạnh mẽ nhờ làn sóng AI toàn cầu.
Báo cáo kinh tế tháng 6/2026 của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) vừa đưa ra những phân tích sâu sắc về triển vọng thương mại của Việt Nam. Điểm nhấn của báo cáo là cảnh báo về rủi ro thuế quan từ Mỹ theo Điều 301, đồng thời chỉ ra ngành điện tử đang trở thành động lực tăng trưởng chính nhờ sự bùng nổ của hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn thế giới.
Rủi ro thuế quan 12,5% và khả năng thích ứng của doanh nghiệp
Theo Techcombank, sau một thời gian tạm lắng, các chính sách thuế quan của Mỹ đang quay trở lại tâm điểm thị trường. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã đề xuất áp thuế bổ sung đối với nhiều nền kinh tế dựa trên kết luận điều tra về tiêu chuẩn lao động. Cụ thể, Việt Nam cùng với Trung Quốc nằm trong nhóm 45 quốc gia có thể phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%.
Dự kiến, một phiên điều trần công khai sẽ diễn ra vào ngày 7/7 tới để quyết định tính thực thi của đề xuất này. Techcombank nhận định khả năng mức thuế này được áp dụng từ nửa cuối năm 2026 là hoàn toàn có thể xảy ra. Tuy nhiên, các chuyên gia tại đây cho rằng tác động tiêu cực sẽ không quá lớn do hầu hết các đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam cũng đối mặt với mức thuế tương đương, giúp duy trì tương quan cạnh tranh về giá.
Đáng chú ý, đối với ngành dệt may, rủi ro có thể chuyển hóa thành cơ hội. Mỹ đang xem xét giảm thuế đối với một số nhóm hàng may mặc nhập khẩu, điều này giúp doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế hơn tại thị trường xuất khẩu lớn nhất thế giới này.
Ngành điện tử bứt phá nhờ làn sóng AI toàn cầu
Bất chấp những lo ngại về hàng rào thương mại, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. Tăng trưởng xuất khẩu tháng 5/2026 đạt 18,1% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong vòng 5 năm qua (nếu loại trừ yếu tố đột biến của năm 2025).
Động lực chính thúc đẩy con số này đến từ nhóm hàng điện tử. Trong khi các ngành truyền thống như dệt may và da giày có dấu hiệu tăng trưởng âm, xuất khẩu điện tử lại tăng tới 46%. Techcombank đánh giá Việt Nam đang hưởng lợi lớn từ việc các tập đoàn công nghệ toàn cầu đẩy mạnh đầu tư vào trung tâm dữ liệu, máy chủ AI và hệ thống điện toán hiệu năng cao.
Dữ liệu thương mại cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt: tính đến tháng 2/2026, xuất khẩu sản phẩm liên quan đến trung tâm dữ liệu từ Trung Quốc sang Mỹ giảm 28,1%, trong khi xuất khẩu từ Việt Nam sang thị trường này tăng trưởng ở mức ba chữ số. Điều này khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Cảnh báo thâm hụt thương mại lớn nhất trong 15 năm
Bên cạnh những điểm sáng xuất khẩu, Techcombank cũng lưu ý về tình trạng thâm hụt thương mại. Trong tháng 5/2026, mức thâm hụt đã tăng lên 6,7 tỷ USD, con số cao nhất theo tháng kể từ đầu năm 2011. Nguyên nhân chủ yếu do:
- Nhập khẩu linh kiện: Sự gia tăng mạnh mẽ nhập khẩu máy vi tính và linh kiện điện tử để phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu.
- Chi phí năng lượng: Giá năng lượng thế giới ở mức cao khiến nhập khẩu dầu thô tăng 108% và xăng dầu thành phẩm tăng 36% về giá trị.
Mặc dù thâm hụt lớn, Techcombank cho rằng đây là hiện tượng ngắn hạn phục vụ cho chu kỳ sản xuất tiếp theo. Cán cân thương mại dự báo sẽ duy trì trạng thái thặng dư thấp trong thời gian tới do nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu đầu vào vẫn ở mức cao để đáp ứng các đơn hàng công nghệ và AI toàn cầu.