Đề xuất xây dựng cụm ga đường sắt 16 tỷ USD tại sân bay Long Thành
TP. Đồng Nai kiến nghị phương án tích hợp đường sắt tốc độ cao và hai tuyến metro liên vùng tại sân bay Long Thành nhằm tối ưu hóa năng lực trung chuyển đa phương thức.
UBND TP. Đồng Nai vừa đề xuất phương án quy hoạch hệ thống ga đường sắt tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo mô hình cụm kết nối đa phương thức. Đề xuất này hướng tới việc tích hợp đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam cùng hai tuyến metro liên vùng, biến sân bay thành đầu mối giao thông trọng điểm của khu vực phía Nam.
Mô hình cụm ga vận hành độc lập
Theo kiến nghị, hệ thống kết nối tại khu vực sân bay sẽ bao gồm ba tuyến đường sắt riêng biệt nhưng có sự liên thông chặt chẽ. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xác định là trục xương sống, bố trí trên hành lang quy hoạch trung tâm của sân bay. Hai tuyến metro liên vùng sẽ được sắp xếp ở hai phía đối xứng của trục chính này.
Cụ thể, tuyến metro kéo dài từ Bến Thành – Suối Tiên đến trung tâm hành chính TP. Đồng Nai và sân bay Long Thành được quy hoạch về một phía theo hướng từ TP.HCM sang Đồng Nai. Ở phía đối diện là tuyến metro Thủ Thiêm – Long Thành.
Điểm đáng chú ý trong phương án này là việc các nhà ga không sử dụng chung một cấu trúc hạ tầng. Mỗi tuyến sẽ có nhà ga riêng, độc lập về kết cấu kỹ thuật, hệ thống tín hiệu và phương thức điều hành. Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo tính linh hoạt trong vận hành và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật đặc thù của từng loại hình vận tải.
Giải pháp tối ưu hóa quỹ đất và hạ tầng hiện hữu
Thay vì bố trí thẳng hàng trước nhà ga hành khách T1, UBND TP. Đồng Nai đề xuất sắp xếp các ga theo dạng so le. Ga đường sắt tốc độ cao sẽ đặt lệch về phía Đông Bắc so với trục trung tâm của Terminal T1, trong khi hai ga metro nằm ở phía Tây Nam, đối xứng qua tim tuyến đường sắt chính.
Giải pháp thiết kế so le được đánh giá là tối ưu trong bối cảnh khu vực trước Terminal T1 đã có mật độ công trình hạ tầng rất lớn, bao gồm hệ thống cầu cạn, bãi đỗ xe và các hạng mục kỹ thuật đang triển khai. Việc bố trí lệch vị trí giúp giảm thiểu xung đột với các công trình hiện hữu và tận dụng hiệu quả quỹ đất còn lại.
Dù mô hình này làm tăng khoảng cách trung chuyển thêm khoảng 400 m so với phương án truyền thống, địa phương khẳng định có thể khắc phục bằng các giải pháp kỹ thuật. Hệ thống băng chuyền hành khách, hành lang đi bộ, cầu vượt và thang máy đồng bộ sẽ được thiết lập để đảm bảo sự tiện lợi cho hành khách, tương tự mô hình tại các sân bay quốc tế lớn trên thế giới.
Lộ trình đầu tư và quy mô siêu dự án
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư với tổng vốn dự kiến khoảng 336.600 tỷ đồng (tương đương hơn 16 tỷ USD). Dự án được chia làm ba giai đoạn chiến lược:
- Giai đoạn 1: Đầu tư 109.111 tỷ đồng để xây dựng một đường cất hạ cánh và một nhà ga hành khách. Công suất thiết kế đạt 25 triệu lượt khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, dự kiến đưa vào khai thác cuối năm 2025.
- Giai đoạn 2: Bổ sung thêm đường cất hạ cánh và nhà ga mới, nâng công suất lên 50 triệu lượt khách/năm.
- Giai đoạn 3: Hoàn thiện toàn bộ hạ tầng, đạt công suất tối đa 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa/năm.
Việc sớm định hình phương án kết nối đường sắt được xem là bước đi then chốt để khai thác tối đa tiềm năng của sân bay Long Thành, hình thành mạng lưới giao thông vùng Đông Nam Bộ hiện đại và đồng bộ.