Bộ Nội vụ bác đề xuất đóng BHXH bắt buộc với tài xế công nghệ và shipper

Trong báo cáo mới nhất về dự án Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi, Bộ Nội vụ xác nhận chưa tiếp thu đề xuất đưa nhóm lao động trên nền tảng số vào diện tham gia BHXH bắt buộc. Quyết định này được đưa ra sau khi xem xét các đặc thù về thu nhập và tính chất công việc của nhóm lao động phi chính thức hiện nay.

Kiến nghị mở rộng diện bao phủ từ các địa phương

Trước đó, trong quá trình lấy ý kiến xây dựng luật, nhiều trung tâm kinh tế lớn đã kiến nghị mở rộng đối tượng đóng BHXH bắt buộc. Cụ thể, UBND TP Hải Phòng và Sở Nội vụ TP.HCM đề xuất bổ sung các đối tượng như lái xe công nghệ, shipper, người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử có thu nhập chịu thuế vào diện bắt buộc tham gia.

Bên cạnh đó, các địa phương như Thái Nguyên, Bắc Ninh và Đà Nẵng cũng bày tỏ quan điểm cần mở rộng phạm vi bao phủ an sinh đối với nhóm có việc làm và thu nhập thường xuyên nhưng chưa xác lập quan hệ lao động chính thức. Nhóm này bao gồm cộng tác viên, hướng dẫn viên du lịch thời vụ, nhân viên đại lý bảo hiểm và môi giới bất động sản.

Lý do duy trì cơ chế BHXH tự nguyện

Phản hồi về các kiến nghị này, Bộ Nội vụ cho rằng cơ chế BHXH tự nguyện hiện tại vẫn là phương án tối ưu cho lao động tự do. Theo cơ quan soạn thảo, chính sách tự nguyện được thiết kế với phương thức đóng linh hoạt, cho phép người lao động tự lựa chọn mức đóng và thời gian đóng phù hợp với khả năng tài chính biến động theo ngày hoặc theo đơn hàng.

Đáng chú ý, nếu chuyển sang hệ thống bắt buộc, nhóm lao động này có thể mất đi các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách Nhà nước dành riêng cho người tham gia tự nguyện. Hơn nữa, tính chất cố định của BHXH bắt buộc được đánh giá là chưa tương thích với mô hình kinh tế nền tảng (gig economy), nơi thu nhập của tài xế và shipper thường không ổn định.

Ưu tiên tăng tính hấp dẫn cho hệ thống đa tầng

Thay vì áp đặt nghĩa vụ bắt buộc, các địa phương như tỉnh Hưng Yên và TP Hải Phòng kiến nghị Chính phủ tập trung hoàn thiện chính sách BHXH tự nguyện. Mục tiêu là tạo ra các gói quyền lợi hấp dẫn hơn, linh hoạt hơn về thời điểm đóng để thu hút lực lượng lao động phi chính thức vốn đang chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế.

Hiện nay, hệ thống an sinh xã hội đang vận hành theo mô hình đa tầng. Trong đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 159 nhằm nâng mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện và bổ sung chế độ trợ cấp thai sản. Bộ Nội vụ khẳng định, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục nâng cao khả năng tiếp cận của người dân đối với BHXH tự nguyện, đặc biệt là nhóm hộ nghèo, hộ cận nghèo và lao động tự do tại các khu vực đô thị.

Lâm Ai