Lãi suất huy động chạm mốc 9,3% một năm: Áp lực từ mất cân đối tín dụng và tỷ giá
Nhiều ngân hàng thương mại điều chỉnh lãi suất huy động vượt ngưỡng 9%/năm do tốc độ tăng trưởng tín dụng cao gấp rưỡi huy động vốn, gây áp lực lên thanh khoản hệ thống.
Mặt bằng lãi suất huy động tại hệ thống ngân hàng thương mại đang ghi nhận xu hướng tăng nhẹ, với mức lãi suất ưu đãi tại một số đơn vị đã vượt ngưỡng 9%/năm. Diễn biến này xuất phát từ áp lực cân đối nguồn vốn khi tốc độ tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với tốc độ huy động tiền gửi từ dân cư và tổ chức.
Lãi suất huy động duy trì ở mức cao
Theo ghi nhận thị trường, lãi suất huy động đang âm thầm tăng lên thông qua các chương trình ưu đãi hoặc thỏa thuận ngoài biểu niêm yết, đặc biệt tại nhóm ngân hàng quy mô nhỏ. Tại một số đơn vị, mức lãi suất 9%/năm đã được áp dụng ngay từ kỳ hạn 6 tháng. Đối với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất thậm chí được đẩy lên mức 9,2-9,3%/năm.
Cụ thể, trong tháng 7, SeABank công khai mức lãi suất huy động cao nhất là 8,55%/năm. Trong khi đó, ngân hàng số Cake by VPBank áp dụng mức lãi suất ưu đãi lên tới 8,9%/năm tại một số kỳ hạn nhất định. Các chuyên gia nhận định, mặt bằng lãi suất huy động khó có thể giảm mạnh từ nay đến cuối năm, bất chấp những đồng thuận về việc hạ lãi suất sau các cuộc họp điều hành.
Bài toán giữa tỷ giá và tăng trưởng
Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, phân tích rằng việc duy trì mặt bằng lãi suất cao là yếu tố bắt buộc để tạo ra chênh lệch lãi suất đủ lớn nhằm hỗ trợ ổn định tỷ giá. Đây được coi là bài toán trung tâm của chính sách tiền tệ trong bối cảnh hiện nay.
Theo ông Thành, cơ quan điều hành đang đứng trước sự lựa chọn giữa việc ưu tiên ổn định tỷ giá, hạn chế dòng vốn rút ra và việc nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng. Nếu ưu tiên mục tiêu ổn định, mặt bằng lãi suất khó có thể giảm sâu trong ngắn hạn.
Áp lực từ hệ số LDR và mất cân đối vốn
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy một thực trạng đáng chú ý về sự lệch pha giữa huy động và cho vay. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết tốc độ tăng trưởng huy động luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng trong thời gian dài. Tính đến ngày 15/6, trong khi tín dụng tăng trưởng 6,38% thì huy động vốn chỉ đạt 4,3%, tạo ra mức chênh lệch hơn 2%.
Hệ quả là hệ số LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) của toàn hệ thống hiện dao động ở mức 111-112%. Điều này đồng nghĩa với việc cứ 111-112 đồng cho vay ra, các ngân hàng phải huy động khoảng 11-12 đồng từ các nguồn khác ngoài tiền gửi dân cư và tổ chức.
Ông Quang khẳng định đây là áp lực từ cân đối vốn chứ không phải áp lực thanh khoản. Thanh khoản hệ thống vẫn được đảm bảo dồi dào, đáp ứng đầy đủ nhu cầu rút tiền của người dân.
Giải pháp điều tiết hệ thống
Tính đến ngày 26/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025. Để hỗ trợ an toàn hệ thống, NHNN đã ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, cho phép các ngân hàng thương mại bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR. Đây là bước đi nhằm nới lỏng áp lực cân đối vốn cho các tổ chức tín dụng.
Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, trong 6 tháng cuối năm, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ để điều hành lãi suất và tín dụng một cách hợp lý, đảm bảo mặt bằng lãi suất ổn định cho các tổ chức huy động vốn đồng thời duy trì chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.