Xuất khẩu nông sản đạt 35,88 tỷ USD, Việt Nam cải cách mạnh chi phí thể chế

Trong nửa đầu năm 2026, ngành nông nghiệp Việt Nam ghi nhận những chỉ số tăng trưởng ổn định bất chấp các biến động từ chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo dữ liệu mới nhất, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này được đánh giá là hệ quả trực tiếp từ quá trình đổi mới quản lý khoa học và nỗ lực cải cách thể chế nhằm tối ưu hóa chi phí cho doanh nghiệp.

Chiến lược giảm chi phí tuân thủ và đơn giản hóa thủ tục

Trước áp lực từ thị trường quốc tế, ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch trọng tâm từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng quản trị. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp nhận định, khi các nguồn lực về diện tích và lao động dần đạt tới giới hạn, động lực tăng trưởng mới sẽ đến từ việc giảm chi phí thể chế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Cụ thể, cơ quan quản lý đã thực hiện rà soát hệ thống văn bản pháp luật với quy mô lớn. Dự kiến, 149 văn bản không còn phù hợp (chiếm khoảng 35% số lượng rà soát) sẽ bị bãi bỏ. Đồng thời, 151 thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa hoặc loại bỏ hoàn toàn nhằm tiết giảm thời gian và chi phí cho các đơn vị sản xuất.

Ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, cho biết mục tiêu kế tiếp là cắt giảm tối thiểu 10-15% thủ tục hành chính và giảm khoảng 20% chi phí tuân thủ. Đây được xem là bước đi chiến lược để cải thiện môi trường đầu tư và gia tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt trên bản đồ giao thương toàn cầu.

Đổi mới quản lý khoa học và 3 nhiệm vụ công nghệ chiến lược

Tính đến năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai 408 nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Thay vì các đề tài mang tính báo cáo, mỗi nhiệm vụ hiện nay đều phải xác định rõ đối tượng thụ hưởng và hiệu quả thực tiễn. Ba nhiệm vụ công nghệ trọng điểm đã được xác lập để tạo đột phá cho ngành chăn nuôi và thủy sản bao gồm:

• Ứng dụng công nghệ hệ gen trong chọn giống cá tra để tăng tốc độ tăng trưởng và kháng bệnh.
• Phát triển vaccine dịch tả lợn châu Phi thế hệ mới có khả năng bảo hộ đa chủng.
• Sản xuất vaccine lở mồm long móng nhị giá đạt tiêu chuẩn DIVA phục vụ mục tiêu xuất khẩu.

Trong lĩnh vực trồng trọt, các giống lúa chất lượng cao tiếp tục khẳng định vị thế, giúp Việt Nam chủ động hơn trong bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao giá trị gia tăng.

Số hóa chuỗi cung ứng và mục tiêu tăng trưởng xanh

Một dấu ấn quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa là việc vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản từ ngày 30/06/2026. Tính đến nay, hệ thống đã được triển khai tại 25/34 tỉnh, thành phố, tích hợp dữ liệu của hơn 18.500 sản phẩm từ 170 doanh nghiệp. Việc kết nối 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành giúp tăng tính minh bạch, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU).

Song song với chuyển đổi số, các đề án phát triển bền vững như mô hình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đang được đẩy mạnh. Ngành cũng tập trung triển khai các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) nhằm chuẩn bị cho đợt thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới mục tiêu phát triển minh bạch và bền vững.

Lâm Ai