Hơn 100 thí sinh điểm 10 môn Toán ở Tuyên Quang sẽ được xử lý như thế nào?
Sau khi Công an tỉnh Tuyên Quang khởi tố 4 bị can liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, dư luận đặc biệt quan tâm việc xử lý kết quả thi của hàng trăm thí sinh đạt điểm 10 môn Toán.
Liên quan đến vụ hơn 100 điểm 10 môn Toán bất thường tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 4 bị can, đặt ra câu hỏi lớn về số phận kết quả thi của hàng trăm thí sinh tại điểm thi xảy ra sai phạm.
Trong bối cảnh cơ quan điều tra bước đầu xác định có cán bộ làm nhiệm vụ thi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp vào quá trình coi thi, nhiều ý kiến cho rằng việc xử lý kết quả thi phải bảo đảm đồng thời hai yêu cầu: xử lý nghiêm sai phạm nhưng không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của những thí sinh học thật, thi thật.
Theo cơ quan điều tra, bước đầu xác định động cơ của các bị can là "vì thành tích". Trong đó, trưởng điểm thi bị khởi tố về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng", còn thư ký điểm thi bị khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Kết quả điều tra ban đầu cũng cho thấy có cán bộ vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho thí sinh trong thời gian làm bài môn Toán.
Trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Văn Nam, Đoàn Luật sư TP Hà Nội nhận định, việc khởi tố các bị can là diễn biến có cơ sở pháp lý nếu quá trình điều tra chứng minh được hành vi lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn được giao để làm sai lệch hoạt động tổ chức kỳ thi.
Theo luật sư Nam, đối với người bị khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" theo Điều 356 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), cơ quan điều tra sẽ phải chứng minh người này đã thực hiện hành vi trái công vụ vì động cơ vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức hoặc cá nhân.
"Nếu việc vào phòng thi để hướng dẫn, nhắc bài cho thí sinh được xác định là hành vi có chủ đích nhằm nâng thành tích của điểm thi hoặc địa phương thì đây là căn cứ quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự. Hành vi này không chỉ xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước mà còn làm mất đi tính công bằng của một kỳ thi quốc gia", luật sư Nguyễn Văn Nam phân tích.
Đối với rưởng điểm thi, luật sư cho rằng dù không trực tiếp thực hiện hành vi gian lận, nếu quá trình điều tra chứng minh có việc buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát hoặc để xảy ra vi phạm trong phạm vi trách nhiệm của mình, gây hậu quả nghiêm trọng thì hoàn toàn có căn cứ xem xét trách nhiệm theo Điều 360 Bộ luật Hình sự về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm nhất hiện nay là kết quả thi của các thí sinh tại điểm thi có dấu hiệu sai phạm sẽ được xử lý như thế nào.
Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, về nguyên tắc, mọi quyết định xử lý phải dựa trên Quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời bảo đảm tính khách quan, công bằng và quyền học tập của thí sinh.
Theo luật sư Nam, nếu điều tra xác định có những trường hợp chủ động cấu kết với cán bộ coi thi, biết rõ việc được nhắc bài hoặc giải bài nhưng vẫn cố ý thực hiện thì ngoài việc bị xử lý theo quy chế thi, những cá nhân này còn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý nếu đủ yếu tố cấu thành theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, UBND tỉnh Tuyên Quang đã kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức thi lại môn Toán đối với toàn bộ thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Nhận định về hướng xử lý, luật sư Nguyễn Văn Nam cho rằng việc quyết định giữ nguyên kết quả thi, hủy kết quả của một số thí sinh hay tổ chức thi lại thuộc thẩm quyền của Bộ Giáo dục và Đào tạo trên cơ sở kết quả điều tra, xác minh của các cơ quan chức năng và quy định của Quy chế thi tốt nghiệp THPT.
"Ở thời điểm hiện nay, khi vụ án đang trong quá trình điều tra, còn quá sớm để khẳng định sẽ áp dụng phương án nào. Cơ quan có thẩm quyền cần làm rõ phạm vi ảnh hưởng của hành vi vi phạm, mức độ tác động đến kết quả kỳ thi cũng như khả năng xác định những thí sinh có hoặc không có liên quan. Trên cơ sở đó mới có thể đưa ra quyết định bảo đảm đúng quy định pháp luật và công bằng đối với tất cả các thí sinh", luật sư Nam phân tích.
"Nguyên tắc quan trọng nhất là mọi quyết định phải dựa trên chứng cứ khách quan, đúng thẩm quyền và hướng tới mục tiêu bảo đảm sự công bằng cho tất cả thí sinh. Không nên vì xử lý nghiêm sai phạm mà ảnh hưởng đến quyền lợi của những học sinh học thật, thi thật; nhưng cũng không thể để kết quả của một kỳ thi bị chi phối bởi các hành vi vi phạm pháp luật", luật sư Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.