Bộ Xây dựng bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi
Quy định về chấm dứt quyền sở hữu căn hộ khi hết niên hạn sử dụng đã chính thức được loại bỏ khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, nhằm đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người dân.
Bộ Xây dựng vừa công bố thông tin mới nhất liên quan đến dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, trong đó đáng chú ý là việc loại bỏ hoàn toàn đề xuất “sở hữu chung cư có thời hạn”. Đây là thay đổi quan trọng nhằm tháo gỡ những vướng mắc về tâm lý thị trường và bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.
Thay đổi căn bản về cơ chế sở hữu và quản lý
Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi mới nhất được thiết kế gồm 13 chương với 149 điều, giảm 49 điều so với luật hiện hành. Việc tinh gọn này nhằm tạo ra khung pháp lý linh hoạt và phù hợp hơn với thực tiễn quản lý trong giai đoạn mới. Điểm mấu chốt trong dự thảo lần này là tách biệt rõ ràng giữa quyền sở hữu và thời hạn sử dụng công trình.
Trước đó, phương án bổ sung quy định quyền sở hữu căn hộ sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng đã gây ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Tuy nhiên, trong văn bản mới nhất, Bộ Xây dựng xác định quyền sở hữu nhà ở vẫn được thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở và đất đai hiện hành.
Siết chặt quản lý chung cư hết niên hạn
Dù không áp dụng thời hạn sở hữu, dự thảo vẫn chú trọng vào việc quản lý an toàn đối với các công trình đã hết niên hạn sử dụng. Cụ thể, thời hạn sử dụng nhà chung cư sẽ được xác định căn cứ vào hồ sơ thiết kế và kết quả kiểm định chất lượng thực tế từ cơ quan có thẩm quyền.
Khi công trình hết thời hạn khai thác theo thiết kế hoặc có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm tổ chức kiểm định chất lượng. Dựa trên kết quả này, cơ quan chức năng sẽ quyết định cho phép tiếp tục sử dụng, yêu cầu sửa chữa hoặc buộc phải phá dỡ để đảm bảo an toàn tính mạng cho cư dân.
Quyền lợi của cư dân khi chung cư bị phá dỡ
Về cơ chế xử lý quyền lợi sau khi công trình buộc phải phá dỡ, dự thảo đề xuất các phương án cụ thể:
- Tự cải tạo, xây dựng lại: Nếu các chủ sở hữu thống nhất đóng góp kinh phí, họ sẽ tiếp tục được sử dụng phần diện tích đất hiện có để xây dựng dự án mới.
- Bồi thường và bàn giao đất: Trong trường hợp cư dân không tham gia góp vốn, quỹ đất sẽ được bàn giao để Nhà nước lựa chọn nhà đầu tư. Khi đó, chủ sở hữu cũ sẽ được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với tỷ lệ diện tích sở hữu theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm bồi thường.
Chi tiết quy định tại Điều 97
Tại mục 1, Chương VII của Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, các quy định về thời hạn sử dụng được nêu rõ:
| Khoản | Nội dung quy định |
|---|---|
| 1 | Thời hạn sử dụng xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế căn cứ kết luận kiểm định. |
| 2 | Thời hạn được tính từ khi nghiệm thu công trình đưa vào sử dụng. |
| 3 | Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo kiểm định khi công trình hết hạn hoặc có nguy cơ sập đổ. |
| 4 | Việc công bố nhà chung cư hết thời hạn sử dụng tuân thủ Luật Nhà ở và pháp luật xây dựng. |
Sự điều chỉnh này được đánh giá là bước đi thận trọng của Bộ Xây dựng, vừa bảo vệ quyền tài sản của người dân, vừa thiết lập được cơ sở pháp lý vững chắc cho việc cải tạo và xây dựng lại các khu chung cư cũ trong tương lai.