Lãi suất huy động trung bình đạt 8,4%, người gửi tiền cân nhắc bài toán tất toán trước hạn
Đà tăng lãi suất huy động lên mức trung bình 8,4%/năm đang thúc đẩy xu hướng dịch chuyển dòng vốn. Tuy nhiên, việc rút tiền trước hạn có thể khiến khách hàng mất phần lớn lợi nhuận do áp dụng mức lãi suất không kỳ hạn chỉ từ 0,1%.
Thị trường tài chính ghi nhận làn sóng tăng lãi suất huy động mạnh mẽ kể từ đầu năm 2026. Tình trạng này khiến nhiều người gửi tiền đứng trước áp lực phải đưa ra quyết định: tiếp tục duy trì khoản gửi cũ với lãi suất thấp hay tất toán trước hạn để chuyển sang các ngân hàng có mức lãi suất hấp dẫn hơn.
Áp lực từ đà tăng lãi suất thị trường
Theo báo cáo phân tích từ Công ty Chứng khoán MBS, tính đến cuối tháng 6/2026, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng trung bình của các ngân hàng thương mại đã đạt mức 8,4%/năm. Chỉ riêng trong tháng 6, có 6 trên 16 ngân hàng thuộc danh mục theo dõi đã điều chỉnh tăng lãi suất với biên độ từ 0,1 đến 0,5 điểm phần trăm cho các kỳ hạn từ 6 đến 24 tháng.
Sự dịch chuyển này tạo ra sự chênh lệch đáng kể giữa các nhóm ngân hàng. Một số ngân hàng thương mại cổ phần nhỏ đang đưa ra mức lãi suất niêm yết lên tới 8,5-9%/năm để thu hút vốn, trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn duy trì mức lãi suất thấp hơn đáng kể.
Rủi ro mất lãi khi tất toán trước hạn
Dù mức lãi suất mới rất hấp dẫn, các chuyên gia tài chính cảnh báo người gửi tiền cần tính toán kỹ lưỡng về lợi ích kinh tế. Theo quy định hiện hành, nếu khách hàng tất toán khoản tiết kiệm trước ngày đáo hạn, toàn bộ số tiền gửi sẽ chỉ được hưởng mức lãi suất không kỳ hạn, thường dao động từ 0,1% đến 0,2%/năm.
Cụ thể, trường hợp một khách hàng gửi 200.000.000 VND tại VietinBank với lãi suất 4,7%/năm, dự kiến đáo hạn vào tháng 10/2026. Nếu khách hàng này rút tiền ngay để chuyển sang ngân hàng khác hưởng lãi suất 9%/năm, họ sẽ phải chấp nhận mức lãi suất thực nhận chỉ 0,1% cho khoảng thời gian đã gửi. Khoản thiệt hại về tiền lãi dự kiến từ tháng 10/2025 đến nay là rất lớn.
Một trường hợp khác với khoản gửi 1.000.000.000 VND tại Ngân hàng MB từ tháng 4/2026 với lãi suất 8%/năm. Nếu tất toán sau 2 tháng để chuyển sang ngân hàng có lãi suất trên 9%/năm, số tiền lãi bị mất đi ước tính khoảng 13.000.000 VND. Việc thay đổi chỉ mang lại lợi nhuận thực tế nếu mức chênh lệch lãi suất đủ lớn để bù đắp cho phần lãi suất không kỳ hạn đã áp dụng cho toàn bộ thời gian gửi trước đó.
Cấu trúc tín dụng và dự báo ngắn hạn
Lý giải về đà tăng lãi suất, các chuyên gia cho rằng tốc độ tăng trưởng tín dụng đang nhanh gấp gần 1,5 lần so với tốc độ huy động vốn. Điều này buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất để đảm bảo thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vay vốn của nền kinh tế.
Theo Ngân hàng Nhà nước, mặc dù huy động vốn ngắn hạn được dự báo tăng trưởng cao, nhưng tín dụng trung và dài hạn mới là phân khúc có tốc độ tăng trưởng mạnh hơn. Điều này phản ánh sự dịch chuyển dòng vốn vào các dự án đầu tư tài sản cố định và hạ tầng, phù hợp với định hướng hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
Đáng chú ý, thị trường cho vay cũng ghi nhận những biến động tương ứng. Trong tháng 6/2026, số lượng ngân hàng giảm lãi suất cho vay bình quân đã tăng lên, bao gồm cả các đơn vị lớn như Agribank. Tuy nhiên, vẫn có 8 ngân hàng công bố mức lãi suất cho vay bình quân vượt ngưỡng 10%/năm, cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ giữa các định chế tài chính trong việc quản trị chi phí vốn và rủi ro.