Hàng loạt công ty chứng khoán cắt margin PNJ, vốn hóa giảm 13.800 tỷ VND
Nhiều công ty chứng khoán như SSI, TCBS đưa tỷ lệ cho vay ký quỹ mã PNJ về 0% khi thị giá lùi xuống 35.500 VND/cổ phiếu, làm gia tăng áp lực bán giải chấp.
Làn sóng điều chỉnh chính sách cho vay ký quỹ (margin) đối với cổ phiếu của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã: PNJ) đang lan rộng tại nhiều công ty chứng khoán lớn. Động thái siết quản trị rủi ro diễn ra trong bối cảnh thị giá mã này lùi về vùng thấp nhất trong khoảng 5 năm rưỡi, đồng thời doanh nghiệp chịu ảnh hưởng từ một số yếu tố thông tin tiêu cực.
Tính đến phiên giao dịch ngày 22/7/2026, thị giá PNJ đóng cửa ở mức 35.500 VND/cổ phiếu với lượng dư bán giá sàn đạt hơn 17,5 triệu cổ phiếu. Quy mô vốn hóa thị trường của PNJ hiện còn khoảng 18.000 tỷ VND, thu hẹp hơn 13.800 tỷ VND so với thời điểm đầu tháng 7/2026.
Điểm qua các điều chỉnh tỷ lệ margin tại các công ty chứng khoán
Theo ghi nhận trên thị trường, hàng loạt đơn vị đã hạ tỷ lệ cho vay ký quỹ đối với PNJ về mức 0% hoặc đưa ra khỏi danh mục cho vay:
| Công ty chứng khoán | Tỷ lệ margin cũ | Tỷ lệ margin mới | Thời gian áp dụng |
|---|---|---|---|
| SSI | 40% (trước đó là 50%) | 0% | Từ 22/7/2026 |
| TCBS | 50% | Ngừng cấp margin | Từ 9/7/2026 |
| PHS (Phú Hưng) | 50% | 0% | Từ 6/7/2026 |
| FPTS | 50% | 30% | Từ 8/7/2026 |
| KIS Việt Nam | Theo danh mục | Loại khỏi danh mục | Các ngày 22-23/7/2026 |
Các yếu tố tác động đến quyết định siết rủi ro
Động thái đồng loạt cắt margin từ các định chế tài chính được xem là biện pháp phòng ngừa rủi ro khi doanh nghiệp xuất hiện những biến động lớn. Đầu tiên là thông tin liên quan đến việc cựu lãnh đạo một công ty con thuộc PNJ bị điều tra trong vụ án buôn lậu kim cương. Dù không phát sinh trách nhiệm pháp lý trực tiếp đối với công ty mẹ, yếu tố này vẫn tác động đáng kể đến tâm lý giao dịch trên thị trường.
Bên cạnh đó, PNJ đã áp dụng thay đổi trong chính sách thu mua vàng, bao gồm giới hạn thời gian tiếp nhận giao dịch tại một số điểm bán và đưa ra lộ trình thanh toán kéo dài tối đa 120 ngày đối với khách hàng chọn nhận tiền mặt. Doanh nghiệp cho biết giải pháp này nhằm quản trị dòng tiền trong giai đoạn áp lực bán lại vàng gia tăng.
Việc thị giá sụt giảm liên tục trong nhiều tuần cũng làm gia tăng rủi ro cho các khoản vay ký quỹ hiện hữu, buộc các công ty chứng khoán phải hành động để bảo vệ an toàn nguồn vốn.
Áp lực gia tăng lên tài khoản nhà đầu tư và dòng tiền tổ chức
Khi tỷ lệ margin bị đưa về 0%, cổ phiếu PNJ không còn được ghi nhận là tài sản đảm bảo để gia tăng sức mua. Đối với các tài khoản đang sử dụng tỷ lệ đòn bẩy cao, nhà đầu tư đứng trước yêu cầu phải bổ sung tiền mặt hoặc tài sản đảm bảo khác. Trong trường hợp không đáp ứng được tỷ lệ an toàn, các công ty chứng khoán sẽ tiến hành bán giải chấp theo quy định, từ đó tạo thêm nguồn cung trên thị trường.
Ngoài ra, do PNJ là cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa lớn từng được cấp hạn mức margin tối đa 50%, việc cổ phiếu này bị mất sức mua sẽ làm giảm tổng giá trị tài sản ròng của tài khoản. Để giảm dư nợ vay và tránh chạm ngưỡng xử lý, một số nhà đầu tư có thể phải bán bớt các cổ phiếu khác trong danh mục, tạo ra tác động dây chuyền.
Đối với giới đầu tư tổ chức, danh mục cho vay ký quỹ của các công ty chứng khoán hàng đầu như SSI hay TCBS thường được coi là một chỉ báo tham chiếu về mức độ an toàn của cổ phiếu. Việc cắt margin diện rộng có thể khiến các quỹ đầu tư tái đánh giá mức độ rủi ro và cân nhắc điều chỉnh tỷ trọng nắm giữ trong thời gian tới.