Vay 1,5 tỷ đồng mua nhà, khoản trả tháng đầu khoảng 25 triệu đồng sau ưu đãi

Khoản vay mua nhà 1,5 tỷ đồng trong thời hạn 20 năm có thể tạo nghĩa vụ trả nợ khoảng 25 triệu đồng trong tháng đầu sau ưu đãi, nếu lãi suất ở mức 15%/năm. Theo chuyên gia tài chính - chứng khoán Trần Phương Thảo, mức chi này tạo áp lực đáng kể với các gia đình có tổng thu nhập dưới 40 triệu đồng/tháng.

Áp lực chủ yếu xuất hiện khi thời gian hưởng lãi suất ưu đãi kết thúc. Nhiều người vay nhìn vào mức lãi suất 6-8%/năm trong 6-12 tháng đầu, trong khi lãi suất thả nổi sau đó có thể tăng lên 14-15%/năm tại nhiều ngân hàng.

Lãi suất thả nổi làm tăng nghĩa vụ trả nợ

Một kịch bản phổ biến là gia đình tích lũy khoảng 1 tỷ đồng và vay thêm 2,5-3 tỷ đồng để mua nhà. Lãi suất thả nổi thường được ngân hàng xác định bằng lãi suất huy động kỳ hạn 12-24 tháng cộng biên độ 3,5-4,5%/năm.

Bà Thảo cho biết công thức này, trong bối cảnh lãi suất huy động biến động theo chiều hướng tăng, có thể đưa lãi suất vay mua nhà lên mức khó cân đối với nhiều người vay. Khi khách hàng chậm trả nợ và khoản vay bị xếp vào nhóm nợ xấu, lãi suất có thể vượt 15%/năm.

Khoản vay 1,5 tỷ đồng được tính như thế nào

Với khoản vay 1,5 tỷ đồng trong 20 năm và phương án trả gốc đều, tiền gốc phải trả mỗi tháng là 6,25 triệu đồng. Nếu lãi suất sau ưu đãi là 15%/năm, tiền lãi của tháng đầu vào khoảng 18,75 triệu đồng.

Khoản lãi sẽ giảm dần khi dư nợ gốc giảm. Tuy nhiên, tổng nghĩa vụ trả nợ vẫn là khoản chi lớn so với thu nhập gia đình dưới 40 triệu đồng/tháng, nhất là khi còn chi phí sinh hoạt, nuôi con và các khoản phát sinh.

Quy tắc vay và so sánh với gửi tiết kiệm

Bà Thảo khuyến nghị người mua nhà áp dụng quy tắc 50-70: chỉ nên vay khi đã có sẵn khoảng 50-70% giá trị tài sản và không vay quá 50% giá trị căn nhà, kể cả khi ngân hàng phê duyệt khoản vay đến 80% giá trị tài sản. Chi phí trả nợ cũng không nên vượt 35% tổng thu nhập của gia đình.

Ở chiều gửi tiết kiệm, nhiều ngân hàng áp dụng lãi suất khoảng 9%/năm cho khoản tiền gửi từ 1 tỷ đồng trở lên. Chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay phổ biến ở mức 4-5%/năm, tương ứng lãi suất vay tối thiểu khoảng 13%/năm.

Theo phân tích của chuyên gia, gửi ngân hàng với lãi suất 9%/năm trong 10 năm có thể đưa giá trị tài sản tăng 2,4 lần, từ 1 tỷ đồng lên 2,4 tỷ đồng. Để có mức tăng tương đương, giá chung cư từ mức phổ biến 80-100 triệu đồng/m2 cần lên 192-240 triệu đồng/m2 sau 10 năm.

Ngược lại, mua căn hộ có thể tạo dòng tiền nhưng đi kèm rủi ro biến động giá, chi phí sửa chữa và bảo dưỡng. Lựa chọn giữa mua nhà và gửi tiết kiệm vì vậy phụ thuộc vào tỷ lệ vốn tự có, khả năng chịu lãi suất và dòng tiền thực tế của từng gia đình.

Lâm Ai