Xuất khẩu rau quả Việt Nam lập kỷ lục 1,12 tỷ USD nhờ tăng tốc nông sản chế biến tại EU
Kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam đạt kỷ lục 1,12 tỷ USD tháng 7/2026. Việc đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu sang thị trường EU là động lực tăng trưởng chính.
Theo dữ liệu từ Bộ NN&MT, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 7/2026 đã vượt mốc 1 tỷ USD/tháng, đạt mức 1,12 tỷ USD. Đây là con số kỷ lục ghi nhận theo tháng của ngành nông sản. Tính chung 7 tháng đầu năm, cùng đà tăng trưởng 28,1% của tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước, xuất khẩu rau quả tiếp tục đóng góp tích cực vào sự ổn định kinh tế vĩ mô và thặng dư thương mại.
Động lực bứt phá tại thị trường EU nhờ chế biến sâu
Bên cạnh các thị trường truyền thống, thị trường Liên minh châu Âu (EU) đang nổi lên như điểm sáng về chất lượng và giá trị gia tăng. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả sang EU đạt khoảng 214,4 triệu USD, tăng 31,8% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ riêng tháng 6/2026, kim ngạch sang thị trường này tăng 37,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Điểm khác biệt lớn tại EU là cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu. Trong khi tỷ trọng sản phẩm chế biến toàn ngành đạt khoảng 30,85%, thì tại thị trường EU, nhóm hàng chế biến chiếm tới gần 2/3 tổng kim ngạch. Chế biến sâu được đánh giá là phương án tối ưu giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe.
Đánh giá về vai trò của công nghệ chế biến, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết tỷ lệ hao hụt sau thu hoạch của Việt Nam hiện ở mức từ 30-40%, cao hơn so với mức 10-15% của Thái Lan. Việc vận chuyển hàng tươi sang EU gặp rào cản chi phí đường hàng không cao hoặc thời gian vận chuyển đường biển dài. Các hình thức đông lạnh, sấy, nghiền hay nước ép giúp kéo dài thời gian bảo quản và giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch.
Dữ liệu tăng trưởng theo từng nhóm mặt hàng
Thống kê thực tế cho thấy dòng sản phẩm chế biến ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao trên thị trường quốc tế. Cụ thể, xuất khẩu chanh leo chế biến đạt 123,19 triệu USD (tăng 37,5%), khoai tây tăng 100,7% và thanh long chế biến tăng 50,1% so với cùng kỳ.
Tại thị trường Đức, giá trị nhập khẩu nhóm hàng rau quả chế biến từ Việt Nam đạt 28,24 triệu euro trong 5 tháng đầu năm 2026, tương ứng mức tăng 126%. Việc mở rộng các sản phẩm chế biến giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn nguyên liệu và gia tăng giá trị xuất khẩu.
Giải pháp tháo gỡ rào cản kỹ thuật và thể chế
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành rau quả vẫn đối mặt với một số thách thức về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và năng lực đầu tư hạ tầng chế biến. Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật để duy trì đà tăng trưởng bền vững.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Hiệp hội Rau quả Việt Nam đề xuất đơn giản hóa thủ tục cấp mã số vùng trồng, đẩy mạnh đàm phán với GACC để tăng tốc thông quan và mở rộng danh mục sản phẩm được phép xuất khẩu. Đồng thời, công tác xử lý tình trạng tích tụ kim loại nặng trong đất trồng cũng cần được chú trọng để đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Về mặt chính sách, việc áp dụng cơ chế tự khai, hậu kiểm trong cấp mã số vùng trồng theo Nghị quyết 36/2026/NQ-CP được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính. Sự đồng hành của Chính phủ về vốn, thuế và cải cách thủ tục hành chính sẽ tạo nền tảng để ngành rau quả tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.