Từ cuối 2028, công chứng bất động sản được thực hiện trên toàn quốc
Nghị định mới quy định từ cuối năm 2028, công chứng viên được công chứng giao dịch bất động sản trên phạm vi toàn quốc.
Mở rộng thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là bổ sung Điều 42a về lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.
Theo đó, kể từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.

Trường hợp đến thời điểm này, cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định thì việc công chứng giao dịch bất động sản trên toàn quốc được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành.
Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung quy định về những lý do chính đáng khác được thực hiện công chứng ngoài trụ sở. Cụ thể, việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với bàn giao tài sản, giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền mà các bên thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.
Trường hợp một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc diện được công chứng ngoài trụ sở, những người còn lại có thể đến cùng địa điểm để công chứng viên thực hiện công chứng giao dịch. Công chứng viên phải kiểm tra điều kiện, đồng thời ghi rõ lý do và địa điểm công chứng ngoài trụ sở trong lời chứng.
Quy định mới về chuyển đổi Phòng công chứng
Nghị định 413/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung quy định về chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng. Theo đó, Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và Hội công chứng viên địa phương xây dựng đề án, trình UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định. Quá trình xây dựng đề án phải lấy ý kiến công chứng viên, viên chức, người lao động và tổ chức chính trị, chính trị - xã hội tại Phòng công chứng (nếu có).
Quyền nhận chuyển đổi được giao cho các công chứng viên đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi tại thời điểm xây dựng đề án. Cả công chứng viên là viên chức và công chứng viên làm việc theo chế độ hợp đồng lao động đều có quyền tham gia, trừ trường hợp không có nhu cầu hoặc không đủ điều kiện theo quy định.
Giá quyền nhận chuyển đổi được tính bằng số tiền nộp ngân sách và nộp thuế trung bình trong 3 năm gần nhất của Phòng công chứng, xác định tại thời điểm UBND cấp tỉnh phê duyệt đề án. Đây cũng là giá khởi điểm để đấu giá nếu thực hiện phương thức này. Trường hợp công chứng viên của Phòng công chứng không nhận chuyển đổi hoặc không đủ điều kiện, quyền nhận chuyển đổi được bán đấu giá cho công chứng viên đáp ứng điều kiện thành lập Văn phòng công chứng.
Về chế độ, chính sách, công chứng viên, viên chức và người lao động tiếp tục làm việc tại Văn phòng công chứng sau chuyển đổi hoặc được bố trí công việc khác được bảo đảm quyền lợi bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ theo quy định.
Trường hợp không được bố trí việc làm, một số đối tượng đáp ứng điều kiện được hưởng chính sách tinh giản biên chế do dôi dư trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Thời điểm giải quyết chế độ, chính sách phải được ghi rõ trong đề án chuyển đổi được UBND cấp tỉnh phê duyệt.