Ra mắt Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam

Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu.

Việc ra mắt Trung tâm là minh chứng rõ nét cho sự cam kết của Chính phủ trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW của Đảng. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu theo đúng mục tiêu của Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia Đông Nam Á có hạ tầng hỗ trợ sản xuất thử chip ở cấp quốc gia.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, đối với Việt Nam, bán dẫn không phải là lĩnh vực hoàn toàn mới. Từ những năm cuối thập niên 70 và đầu thập niên 80 của thế kỷ trước, Nhà máy Z181 đã từng ghi dấu ấn khi sản xuất được các linh kiện bán dẫn, diode, transistor đầu tiên, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu sang một số thị trường Đông Âu. Điều đó cho thấy khát vọng làm chủ công nghệ bán dẫn của đội ngũ trí thức, kỹ sư Việt Nam đã được hình thành từ rất sớm.

Đến nay, ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Năm 2025, doanh thu ngành đạt trên 21 tỷ USD; thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án; hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch và đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn. Việt Nam đang từng bước tham gia vào các công đoạn quan trọng của chuỗi giá trị toàn cầu, từ thiết kế, đóng gói, kiểm thử đến nghiên cứu phát triển và sản xuất chip chuyên dụng.

"Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, để đi sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, Việt Nam cần giải quyết một điểm nghẽn rất căn bản: năng lực hiện thực hóa bản thiết kế chip thành sản phẩm chip thực tế", ông Nguyễn Khắc Lịch nói.

Hiện nay, nhiều ý tưởng thiết kế, kết quả nghiên cứu và sản phẩm tiềm năng của các viện, trường, doanh nghiệp và nhóm khởi nghiệp trong nước vẫn gặp khó khăn khi bước vào giai đoạn sản xuất thử nghiệm. Chi phí tape-out cao, thiếu đầu mối điều phối, thiếu cơ chế hỗ trợ tiếp cận sản xuất thử, đo kiểm và đánh giá sau chế tạo vẫn là rào cản lớn đối với cộng đồng thiết kế vi mạch Việt Nam.

Cũng theo ông Lịch, Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế. Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng. Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí - Trung tâm sẽ giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí sản xuất thử và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".