Gửi bình luận
Thuốc giảm đau giúp kiểm soát nhiều cơn đau thường gặp nhưng việc sử dụng kéo dài hoặc không đúng cách có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến thận, gây viêm thận, suy giảm chức năng thận và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác…
Thuốc giảm đau là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trong cộng đồng để giảm các triệu chứng đau như đau đầu, đau cơ, đau khớp, đau lưng hoặc đau sau chấn thương nhẹ. Nhiều loại thuốc trong nhóm này có thể mua dễ dàng tại nhà thuốc và được dùng mà không cần đơn của bác sĩ. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc giảm đau thường xuyên hoặc kéo dài mà không có chỉ định y khoa có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, trong đó thận là cơ quan dễ bị tổn thương.
Thận có vai trò lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng nước – điện giải trong cơ thể. Khi các loại thuốc được đưa vào cơ thể, thận là một trong những cơ quan tham gia xử lý và đào thải. Vì vậy, việc dùng thuốc không hợp lý có thể gây áp lực lên chức năng của cơ quan này. Nhiều trường hợp tổn thương thận có liên quan đến việc sử dụng thuốc giảm đau kéo dài, đặc biệt ở những người có thói quen dùng thuốc để giảm các cơn đau thông thường.
Một trong những nhóm thuốc giảm đau được sử dụng phổ biến là thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Nhóm thuốc này bao gồm nhiều hoạt chất quen thuộc trong điều trị đau và viêm như: Ibuprofen, diclofenac, naproxen, aspirin, meloxicam, indomethacin, celecoxib…
NSAID có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Tuy nhiên, cơ chế của nhóm thuốc này có thể làm giảm sản xuất prostaglandin – chất có vai trò duy trì lưu lượng máu đến thận. Khi lượng prostaglandin giảm, mạch máu đến thận có thể co lại, làm giảm lượng máu được lọc qua thận. Nếu tình trạng này kéo dài, chức năng thận có thể bị suy giảm.
Nguy cơ này tăng lên khi:
Ở những người khỏe mạnh, việc dùng thuốc giảm đau trong thời gian ngắn theo đúng hướng dẫn thường ít gây ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc tự ý dùng thuốc lặp đi lặp lại có thể tạo ra nguy cơ tích lũy cho thận.
Một trong những biến chứng liên quan đến việc dùng thuốc giảm đau kéo dài là viêm thận do thuốc. Tình trạng này xảy ra khi mô thận bị tổn thương do phản ứng với thuốc hoặc do giảm lưu lượng máu đến thận trong thời gian dài. Viêm thận có thể tiến triển âm thầm và nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi tổn thương tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện một số dấu hiệu như:
Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng viêm thận kéo dài có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận.
Trong một số trường hợp, việc sử dụng thuốc giảm đau kéo dài có thể dẫn đến tổn thương thận mạn tính. Khi đó, thận mất dần khả năng lọc chất thải và cân bằng dịch trong cơ thể. Suy thận mạn thường tiến triển chậm trong nhiều năm. Người bệnh có thể không nhận thấy triệu chứng rõ ràng cho đến khi chức năng thận đã giảm đáng kể.
Ở giai đoạn nặng, suy thận có thể gây ra:
Trong những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể cần điều trị thay thế chức năng thận bằng phương pháp lọc máu hoặc ghép thận.
Không phải tất cả mọi người đều có nguy cơ giống nhau khi sử dụng thuốc giảm đau. Một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, bao gồm:
Ở những nhóm này, chức năng thận vốn đã nhạy cảm hơn với tác động của thuốc. Do đó, việc dùng thuốc giảm đau cần được bác sĩ tư vấn cụ thể.
Khi nghi ngờ có vấn đề về thận hoặc khi phải sử dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm để đánh giá chức năng thận.
Một số xét nghiệm thường được sử dụng gồm:
Việc phát hiện sớm tổn thương thận giúp người bệnh có thể điều chỉnh thuốc và thay đổi lối sống nhằm hạn chế tiến triển bệnh.
Thuốc giảm đau vẫn đóng vai trò quan trọng trong điều trị nhiều bệnh lý, tuy nhiên, việc sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc an toàn. Một số khuyến cáo gồm:
Ngoài ra, với những cơn đau tái phát thường xuyên, việc xác định nguyên nhân gây đau và điều trị nguyên nhân là biện pháp quan trọng hơn so với việc chỉ dùng thuốc giảm đau.
Thận là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng của cơ thể. Những tổn thương ở thận thường tiến triển âm thầm và khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc sử dụng thuốc hợp lý, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp cần thiết để bảo vệ chức năng thận. Đối với các loại thuốc giảm đau, người dân nên sử dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế và tránh lạm dụng để hạn chế nguy cơ tổn thương thận trong tương lai.