Gửi bình luận
Nhiều bệnh nhân nhập viện vì suy tuyến thượng thận, nhiễm trùng nặng sau thời gian dùng thuốc chứa corticoid không rõ nguồn gốc được quảng cáo là 'gia truyền', 'đặc trị'.
Để mang lại hiệu quả tức thì khi sử dụng các gói thuốc nam gia truyền, nhiều cơ sở đã trộn corticoid vào thuốc. Điều này dẫn đến những nguy hại rất lớn cho sức khoẻ người dùng khi lệ thuộc corticoid.
Những ngày điều trị tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, bà Cao Thị Hòa (75 tuổi, xã Quỳnh Lưu) vẫn chưa hết bàng hoàng khi biết nguyên nhân khiến sức khỏe suy sụp lại bắt nguồn từ những gói thuốc nam được quảng cáo là gia truyền chứa corticoid bà uống suốt thời gian dài.
Nhiều năm nay, bà Hòa bị đau nhức xương khớp. Nghe người quen giới thiệu một loại thuốc được quảng cáo là "gia truyền", "uống vào đỡ đau ngay", bà mua về sử dụng thường xuyên. Ban đầu, các cơn đau giảm nhanh, việc đi lại cũng dễ dàng hơn nên bà càng tin tưởng tiếp tục dùng. Thế nhưng sau nhiều tháng, cơ thể bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường. Người bệnh mệt mỏi kéo dài, phù toàn thân, sức khỏe giảm sút, thường xuyên nhiễm trùng và đi lại khó khăn, do lạm dụng corticoid kéo dài.
Theo BS.CKII Nguyễn Đình Tuyên - Trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, đây không phải trường hợp cá biệt. Mỗi năm, bệnh viện tiếp nhận hàng trăm bệnh nhân gặp biến chứng liên quan đến corticoid sau thời gian sử dụng thuốc đông y, thuốc nam hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
"Điều đáng lo ngại là phần lớn bệnh nhân không hề biết mình đang sử dụng corticoid. Họ chỉ thấy giảm đau nhanh, ăn ngon hơn, ngủ tốt hơn nên tiếp tục dùng cho đến khi xuất hiện biến chứng nặng", BS Tuyên cho biết.
Theo BS.CKII Nguyễn Đình Tuyên, corticoid là nhóm thuốc có vai trò rất quan trọng trong điều trị nhiều bệnh lý như hen phế quản, viêm khớp, lupus ban đỏ, dị ứng nặng, bệnh da liễu và các bệnh tự miễn. Nếu được sử dụng đúng chỉ định, đúng liều lượng và theo dõi chặt chẽ, corticoid có thể giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, thậm chí cứu sống người bệnh.
Tuy nhiên, khi sử dụng tùy tiện hoặc kéo dài, corticoid lại trở thành "con dao hai lưỡi".
Corticoid ngoại sinh đi vào cơ thể lâu ngày sẽ khiến tuyến yên ngừng kích thích tuyến thượng thận hoạt động. Hệ quả là tuyến thượng thận dần teo nhỏ, mất khả năng sản xuất cortisol - loại hormone đóng vai trò duy trì huyết áp, chuyển hóa năng lượng và khả năng chống đỡ stress của cơ thể.
Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, tụt huyết áp, yếu cơ, tăng đường huyết, loãng xương, phù mặt, tăng cân bất thường, da mỏng, dễ bầm tím hoặc nhiễm trùng tái diễn.
Nguy hiểm hơn, nhiều trường hợp tự ý ngừng thuốc sau thời gian dài sử dụng có thể rơi vào cơn suy tuyến thượng thận cấp với biểu hiện tụt huyết áp nặng, rối loạn điện giải, sốc và nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Theo ghi nhận của ngành y tế, corticoid hiện diện trong không ít sản phẩm được quảng cáo trên mạng xã hội dưới các tên gọi như thuốc xương khớp gia truyền, thuốc trị viêm mũi xoang, thuốc tăng cân, thuốc trị dị ứng, thuốc bổ trẻ em hay các loại kem làm trắng da cấp tốc.
Điểm chung của các sản phẩm này là hiệu quả nhanh bất thường nhưng thành phần không được công bố rõ ràng hoặc ghi nhãn mập mờ, khiến người tiêu dùng khó nhận biết nguy cơ.
Theo BS.CKII Lê Thị Thủy - Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, corticoid là nhóm thuốc thiết yếu trong điều trị nhiều bệnh lý. Vấn đề nằm ở việc sử dụng không đúng chỉ định hoặc dùng các sản phẩm chứa corticoid mà người bệnh không hề hay biết.
Người dân tuyệt đối không tự ý mua thuốc chống viêm, thuốc giảm đau, thuốc dị ứng hoặc các sản phẩm được quảng cáo "khỏi nhanh", "gia truyền", "đặc trị" khi chưa được thăm khám. Khi đang điều trị bằng corticoid theo đơn, người bệnh cần tái khám đúng hẹn và tuân thủ hướng dẫn giảm liều của bác sĩ.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo nếu xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, tăng cân bất thường, phù mặt, nhiễm trùng tái diễn hoặc tụt huyết áp sau thời gian sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, người dân cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra chức năng tuyến thượng thận.
Hiệu quả giảm đau tức thì có thể mang lại cảm giác khỏe mạnh trong ngắn hạn, nhưng cái giá phải trả đôi khi là nhiều năm điều trị biến chứng, thậm chí ảnh hưởng cả tính mạng.