Tình trạng xuống cấp của cầu Long Biên và các phương án bảo tồn

Thứ 3, 14/06/2022, 11:19 GMT+7

PLBĐ - Trải qua 120 năm đưa vào sử dụng, nhiều hạng mục trên cầu Long Biên (Hà Nội) đang xuống cấp nghiêm trọng. Hiện, việc bảo tồn gắn với phát triển công trình này đang là một bài toán khó.

Tình trạng xuống cấp của cây cầu nhiều tuổi nhất Việt Nam

Cầu Long Biên bắc qua sông Hồng được khởi công năm 1899, do người Pháp thiết kế và khánh thành năm 1902. Đây được coi là một biểu tượng của Hà Nội, một chứng tích lịch sử chứng kiến những thăng trầm của Thủ đô.

Trải qua 120 năm đưa vào sử dụng, bị chiến tranh phá hoại, nhiều lần cầu được khôi phục và sửa chữa. Đến nay, cầu không còn kết cấu như ban đầu, nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng. Dù được xếp vào loại cầu yếu nhưng hàng ngày cầu Long Biên vẫn gánh trên mình hàng chục nghìn lượt phương tiện qua lại, trong đó có cả tàu hỏa, xe máy, xe đạp, người đi bộ. Điều này tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện lưu thông trên cầu. Chỉ trong tháng 5/2022 vừa qua, cầu Long Biên đã 2 lần xảy ra sự cố sập tấm đan mặt cầu gây mất an toàn giao thông. 

Theo báo cáo của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), cầu Long Biên đã nhiều lần được khôi phục, gia cố sửa chữa nhưng không đáp ứng được tình trạng xuống cấp. Việc duy tu, sửa chữa của đơn vị quản lý, bảo trì chỉ dừng ở bảo dưỡng định kỳ, chủ yếu với phần đường sắt như cạo gỉ sắt, sơn lại, thay thế gia cố tà vẹt, ốc vít, vệ sinh cầu...

Được biết, tính đến nay, cầu Long Biên đã quá niên hạn sử dụng theo quy định tại Nghị định 06/2021 về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng. Tuy nhiên, vẫn chưa có một bài toán cụ thể nào được đưa ra nhằm "cứu" cây cầu biểu tượng của Thủ đô.

Một số hình ảnh phản ánh tình trạng xuống cấp của cầu Long Biên:

Tình trạng cầu Long Biên xuống cấp và các ý kiến bảo dưỡng, nâng cấp công trình trăm năm tuổi này - Ảnh 1.

Nhiều hạng mục trên cầu Long Biên xuống cấp nghiêm trọng. (Ảnh: VTC News)

Tình trạng xuống cấp của cầu Long Biên và các phương án bảo tồn - Ảnh 2.

Mặt cầu cho thấy nhiều lần sửa chữa với những vết vá chằng chịt. (Ảnh: Người đưa tin)

Tình trạng xuống cấp của cầu Long Biên và các phương án bảo tồn - Ảnh 3.

Một bờ kè lan can phía đầu cầu Long Biên đã xuống cấp. (Ảnh: VTC News)

Tình trạng xuống cấp của cầu Long Biên và các phương án bảo tồn - Ảnh 4.

Kết cấu mặt đường cầu mỏng, tách rời cốt sắt, nhìn thẳng xuống lòng sông. (Ảnh: TTXVN)

Một số phương án bảo tồn cầu Long Biên

Ông Nguyễn Quốc Vượng (Giám đốc Công ty Cổ phần Đường sắt Hà Hải - đơn vị trực tiếp quản lý, duy tu, bảo trì cầu Long Biên) cho biết, VNR đã hạn chế tốc độ cho tàu qua cầu Long Biên là 15km/h (trước đây là 25-30km/h). VNR cũng đã cắm biển cấm ô tô, cấm xe máy thồ, xe đạp thồ lưu thông qua cầu từ 5h - 20h hàng ngày.

Sau khi xảy ra sự cố sập tấm đan ngày 28/5, Bộ GTVT, VNR và các cơ quan chức năng đã phối hợp lên phương án khắc phục. Riêng Công ty Cổ phần Đường sắt Hà Hải tăng cường đội tuần đường kiểm tra 1.691m cầu để sớm phát hiện sự cố, xử lý kịp thời. Công ty cũng đã cho gia cố hệ đỡ tấm đan.

Về kinh phí bảo trì cầu Long Biên, ông Vượng cho biết, những năm gần đây đã được chú trọng, năm sau tăng hơn năm trước. Riêng năm 2022, đã được Bộ GTVT và VNR giao 9,7 tỷ đồng. Trong đó, phần duy tu đường sắt là hơn 7 tỷ, phần bảo vệ, tuần cầu đảm bảo an toàn giao thông là 1,3 tỷ và phần đường bộ là 400 triệu đồng... Với số kinh phí này, công ty chỉ đảm bảo được việc thay các thanh tà vẹt gỗ bị mục nát, các thanh ray bị cong vênh, cạo gỉ các dầm cầu, lan can và sửa chữa các ổ gà trên đường bộ cũng như thay các tấm đan bị hư hỏng. Ông Vượng mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục quan tâm, ngoài kinh phí sửa chữa thường xuyên sẽ bố trí thêm các dự án sửa chữa định kỳ cho cầu Long Biên.

Công ty cổ phần Đường sắt Hà Hải cũng đã lắp 3 camera trên cầu để theo dõi trạng thái của cầu, đồng thời phát hiện những vi phạm trên cầu. Đơn vị sẽ trích xuất camera hằng tuần gửi về Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, CSGT Hà Nội để xử lý vi phạm bằng hình thức phạt nguội.

Đồng thời, Công ty Cổ phần Đường sắt Hà Hải đề xuất, trong thời gian tới, cần nghiên cứu biện pháp cưỡng chế như chôn cọc hoặc xây trụ giao thông hai bên cầu để hạn chế tình trạng xe lam, xe thồ hàng nặng cồng kềnh đi qua cầu gây ảnh hưởng đến hạ tầng kết cấu cầu Long Biên.

Tình trạng cầu Long Biên xuống cấp và các ý kiến bảo dưỡng, nâng cấp công trình trăm năm tuổi này - Ảnh 1.

Đơn vị quản lý cầu Long Biên thay thế tấm đan bị thủng tại mặt cầu vào tháng 5/2022. (Ảnh: Lê Hà)

Ông Trần Đăng Hải (Trưởng phòng kết cấu hạ tầng, Sở GTVT) cho biết, cầu Long Biên hiện hữu luôn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Thủ đô. Hiện nay, mặc dù cầu đã quá tải, xuống cấp nhưng vẫn phục vụ giao thông qua lại cho người dân vùng lõi hai bên cầu như khu vực quận Hoàn Kiếm, khu vực Ái Mộ quận Long Biên, giảm tải rất nhiều cho cầu Chương Dương.

Thực hiện Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ GTVT hiện đang bàn giao hồ sơ các tuyến đường sắt theo quy hoạch cho Hà Nội. Trong đó có tuyến đường sắt đô thị Ngọc Hồi - Yên Viên có liên quan đến cầu Long Biên. Sau khi bàn giao xong, Hà Nội sẽ phối hợp với Bộ GTVT tiếp tục nghiên cứu tuyến này, khi đó sẽ rõ định hướng ra sao với cầu Long Biên hiện hữu.

Còn đường sắt quốc gia sẽ không đi qua cầu nữa, dừng tại khu vực đường sắt đầu mối Ngọc Hồi. Tại Ngọc Hồi là đầu mối của 3 tuyến đường sắt: Tuyến đường sắt quốc gia Bắc - Nam, tuyến đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

"Ngay cả khi đã hoàn thành xong tuyến đường sắt đô thị Ngọc Hồi - Yên Viên hay làm xong các cầu mới bắc qua sông Hồng thì cầu Long Biên vẫn có ý nghĩa quan trọng, vừa phục vụ người dân hai bên đầu cầu, vừa phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch của du khách trong và ngoài nước đến Thủ đô. Do đó cần thiết phải đầu tư bảo tồn cầu", ông Hải nói.

Cũng quan tâm đến vấn đề cầu Long Biên xuống cấp, nhà sử học Dương Trung Quốc cho hay, đây là một giá trị vật thể cần bảo tồn. Nhà nước nên có cái nhìn tổng thể, vừa là cầu di sản cần bảo tồn, vừa là cầu đáp ứng nhu cầu giao thông cho người dân. 

Về giải pháp cấm đi bộ trên cầu, theo GS Dương Trung Quốc, nên phân giờ đi trên cầu Long Biên, giờ dành cho người đi bộ, giờ dành cho người đi xe đạp, cho xe máy; không nên ngăn chặn ý nghĩa tốt đẹp như đi bộ tập thể dục, chụp ảnh cướicủa người dân. Để giải quyết vấn đề cầu Long Biên xuống cấp, cần có sự vào cuộc của các bộ ngành và người dân.

T.H (th)