Triệu chứng sốt rét bao gồm những gì? Những điều cần biết về bệnh sốt rét

Thứ 4, 24/11/2021, 17:49 GMT+7

Sốt rét là bệnh lý nguy hiểm do ký sinh trùng gây nên, có thể dễ dàng lây truyền từ người này sang người thông qua tác nhân trung gian là muỗi. Triệu chứng sốt rét có thể nhẹ hoặc nặng tùy thuộc vào loại ký sinh trùng nhiễm phải và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Khi phát hiện bệnh sốt rét, nếu người bệnh không được chữa trị kịp thời, bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm và ảnh hưởng đến tính mạng.

1. Nguyên nhân gây bệnh sốt rét

Sốt rét do Plasmodium - một loại ký sinh trùng ký sinh trong cơ thể của muỗi Anophen gây ra. Ký sinh trùng có thể lây sang người qua vết đốt của muỗi bị nhiễm bệnh.

Có nhiều loại ký sinh trùng Plasmodium khác nhau, và chỉ có 5 loại gây bệnh sốt rét cho người, đó là:

- Plasmodium falciparum - chủ yếu được tìm thấy ở Châu Phi, đây là loại ký sinh trùng sốt rét phổ biến nhất và là nguyên nhân gây ra hầu hết các ca tử vong do sốt rét trên toàn thế giới

- Plasmodium vivax - chủ yếu được tìm thấy ở châu Á và Nam Mỹ, ký sinh trùng này gây ra các triệu chứng nhẹ hơn Plasmodium falciparum, nhưng nó có thể ở trong gan đến 3 năm, có thể dẫn đến tái phát

- Plasmodium ovale - khá phổ biến và thường được tìm thấy ở Tây Phi, nó có thể tồn tại trong gan của bạn trong vài năm mà không gây ra các triệu chứng

- Plasmodium malariae - loài này khá hiếm và thường chỉ được tìm thấy ở Châu Phi

- Plasmodium knowlesi - loài này rất hiếm và được tìm thấy ở các vùng của Đông Nam Á

Triệu chứng sốt rét bao gồm những gì? Những điều cần biết về bệnh sốt rét - Ảnh 1.

Sốt rét do Plasmodium - một loại ký sinh trùng ký sinh trong cơ thể của muỗi Anophen gây ra. (Ảnh: Internet)

2. Bệnh sốt rét lây lan như thế nào?

Ký sinh trùng Plasmodium lây lan bởi muỗi Anopheles cái, chúng được gọi là muỗi "đốt đêm" vì chúng thường đốt trong khoảng thời gian từ hoàng hôn đến bình minh.

Nếu muỗi đốt một người đã bị nhiễm bệnh sốt rét, nó cũng có thể bị nhiễm bệnh và truyền ký sinh trùng cho những người khác. Tuy nhiên, bệnh sốt rét không thể lây truyền trực tiếp từ người sang người.

Sau khi bị muỗi đốt, ký sinh trùng sẽ đi vào máu và di chuyển đến gan của người bệnh. Nhiễm trùng phát triển trong gan trước khi tái xâm nhập vào máu và phá hủy các tế bào hồng cầu.

Các ký sinh trùng phát triển và nhân lên trong các tế bào hồng cầu. Cứ sau mỗi 48-72 giờ, các tế bào máu bị nhiễm bệnh sẽ vỡ ra, giải phóng nhiều ký sinh trùng hơn vào máu. Mỗi lần các tế bào hồng cầu bị phá vỡ, người bệnh sẽ bị sốt, ớn lạnh và đổ mồ hôi.

Sốt rét cũng có thể lây lan qua truyền máu và dùng chung kim tiêm, nhưng những trường hợp này rất hiếm.

Triệu chứng sốt rét bao gồm những gì? Những điều cần biết về bệnh sốt rét - Ảnh 2.

Các triệu chứng sốt rét có thể phát triển nhanh nhất là 7 ngày sau khi bị muỗi nhiễm bệnh đốt. (Ảnh: Internet)

Đọc thêm:

Phân biệt sốt rét và sốt xuất huyết để điều trị đúng cách

Những điều cần biết về cách phòng bệnh sốt rét

3. Triệu chứng của bệnh sốt rét thế nào?

Các triệu chứng của bệnh sốt rét có thể phát triển nhanh nhất là 7 ngày sau khi bị muỗi nhiễm bệnh đốt.

Thông thường, thời gian ủ bệnh là từ 7 đến 18 ngày tùy thuộc vào loại ký sinh trùng người bệnh bị nhiễm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể mất đến một năm để các triệu chứng phát triển.

Các triệu chứng sốt rét ban đầu giống như bệnh cúm, bao gồm:

- Sốt từ 38°C trở lên

- Cảm thấy nóng và rùng mình

- Đau đầu

- Nôn mửa

- Đau cơ

- Tiêu chảy

- Mệt mỏi

Những triệu chứng này thường nhẹ và đôi khi có thể khó xác định là bệnh sốt rét.

Với một số loại sốt rét, các triệu chứng xảy ra theo chu kỳ 48 giờ. Trong những chu kỳ này, ban đầu người bệnh cảm thấy lạnh và rùng mình. Sau đó sẽ sốt cao, kèm theo mồ hôi và mệt mỏi nghiêm trọng. Các triệu chứng này thường kéo dài từ 6 đến 12 giờ.

Loại sốt rét nghiêm trọng nhất là do ký sinh trùng Plasmodium falciparum gây ra. Nếu không được điều trị kịp thời, loại này có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng và đe dọa tính mạng, chẳng hạn như các vấn đề về hô hấp và suy các cơ quan.

4. Biến chứng của bệnh sốt rét nguy hiểm như thế nào?

Sốt rét là một căn bệnh nguy hiểm có thể gây tử vong nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người già có nguy cơ mắc bệnh rất cao.

Ký sinh trùng Plasmodium falciparum gây ra các triệu chứng sốt rét nghiêm trọng nhất và là nguyên nhân của hầu hết các trường hợp tử vong.

Vì các biến chứng của sốt rét ác tính có thể xảy ra trong vòng vài giờ hoặc vài ngày kể từ khi có các triệu chứng đầu tiên xuất hiện. Điều quan trọng là bạn phải tìm kiếm sự trợ giúp y tế khẩn cấp càng sớm càng tốt khi phát hiện các dấu hiệu mắc bệnh.

Các biến chứng bệnh sốt rét gây ra bao gồm:

Thiếu máu

Sự phá hủy các tế bào hồng cầu bởi ký sinh trùng sốt rét có thể gây thiếu máu trầm trọng.

Thiếu máu là tình trạng các tế bào hồng cầu không thể mang đủ oxy đến các cơ và cơ quan của cơ thể, khiến bạn cảm thấy buồn ngủ, yếu và ngất xỉu.

Sốt rét thể não

Trong một số trường hợp hiếm hoi, bệnh sốt rét có thể ảnh hưởng đến não. Đây được gọi là bệnh sốt rét thể não, có thể khiến não của bạn sưng lên, đôi khi dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn. Nó cũng có thể gây phù (co giật) hoặc hôn mê.

Các biến chứng khác

Các biến chứng khác có thể phát sinh do sốt rét ác tính bao gồm:

- Suy gan và vàng da - vàng da và lòng trắng của mắt

- Sốc - giảm huyết áp đột ngột

- Phù phổi - sự tích tụ chất lỏng trong phổi

- Hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS)

- Lượng đường trong máu thấp bất thường - hạ đường huyết

- Suy thận

- Sưng và vỡ lá lách

- Mất nước

Sốt rét trong thai kỳ

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo phụ nữ mang thai nên tránh đi du lịch đến những vùng có nguy cơ mắc bệnh sốt rét.

Nếu người bệnh bị sốt rét khi đang mang thai sẽ có nguy cơ phát triển các biến chứng nghiêm trọng, chẳng hạn như:

- Sinh non - sinh trước 37 tuần của thai kỳ

- Cân nặng của thai nhi khi sinh thấp

- Sự phát triển hạn chế của em bé trong bụng mẹ

- Thai chết lưu

- Sẩy thai

Hãy đến gặp bác sĩ gia đình nếu bạn đang mang thai và đi du lịch đến khu vực có nguy cơ cao. Họ có thể khuyên bạn nên dùng thuốc trị sốt rét.

5. Cách phòng tránh bệnh sốt rét

Cho đến nay vẫn chưa có vắc xin phòng tránh bệnh sốt rét, vì vậy để giảm khả năng nhiễm bệnh bạn có thể uống thuốc điều trị sốt rét.

Tuy nhiên, thuốc điều trị sốt rét chỉ giảm 90% nguy cơ nhiễm bệnh. Do đó, việc phòng tránh bị muỗi đốt cũng rất quan trọng.

Để tránh bị muỗi đốt, bạn nên:

- Đóng kín các cửa phòng ngủ

- Ngủ trong màn chống muỗi

- Bôi thuốc chống côn trùng lên da

- Mặc quần áo dài tay vào buổi tối và khi đi ngủ

Hy vọng với những thông tin chia sẻ trên đây đã giúp bạn đọc nắm được kiến thức về căn bệnh sốt rét để biết cách phòng tránh hiệu quả. Nếu thấy xuất hiện các triệu chứng sốt rét, bạn nên đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo: CDC, Mayoclinic, NHS 

Phạm Trang