Gửi bình luận
Từ ngày 10/9, người lao động có quyền yêu cầu doanh nghiệp trả đủ tiền lương chậm, thiếu và khoản tiền lãi theo quy định mới.
Theo Luật sư Hoàng Thị Hương Giang (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), Điều 94 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định nguyên tắc trả lương, trong đó người sử dụng lao động phải trả lương trực tiếp, đầy đủ, đúng hạn cho người lao động. Trường hợp người lao động không thể nhận lương trực tiếp thì người sử dụng lao động có thể trả lương cho người được người lao động ủy quyền hợp pháp.
Bên cạnh đó, người sử dụng lao động không được hạn chế hoặc can thiệp vào quyền tự quyết chi tiêu lương của người lao động; không được ép buộc người lao động chi tiêu lương vào việc mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ của người sử dụng lao động hoặc của đơn vị khác mà người sử dụng lao động chỉ định.
Như vậy, việc người sử dụng lao động không chi trả đúng tiền lương cho người lao động là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý theo quy định.
Quy định mới về tiền lãi đối với tiền lương chậm trả
Theo luật sư Hoàng Thị Hương Giang, từ ngày 10/9, Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Đáng chú ý, Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp doanh nghiệp chậm trả hoặc trả thiếu tiền lương thuộc các hành vi quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 23. Theo đó, người lao động không chỉ có quyền yêu cầu thanh toán đầy đủ số tiền lương bị chậm trả, trả thiếu mà còn có quyền yêu cầu doanh nghiệp thanh toán thêm khoản tiền lãi tính trên số tiền lương đó.
Cụ thể, điểm a khoản 5 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả là buộc người sử dụng lao động trả đủ tiền lương cộng với khoản tiền lãi của số tiền lương chậm trả, trả thiếu cho người lao động, tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này.
"Như vậy, đối với các hành vi thuộc khoản 2 và khoản 3 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP như trả lương không đúng hạn, không trả hoặc trả không đủ tiền lương theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, không trả hoặc trả không đủ tiền lương làm thêm giờ, trả lương cho người lao động thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định..., người sử dụng lao động phải trả đủ tiền lương và trả thêm khoản tiền lãi", luật sư Hoàng Thị Hương Giang nhấn mạnh.
Tiền lãi được tính như thế nào?
Luật sư Hoàng Thị Hương Giang cho hay, khoản tiền lãi đối với tiền lương chậm trả, trả thiếu được xác định dựa trên phần tiền lương thực tế bị chậm trả hoặc trả thiếu, thời gian chậm trả và mức lãi suất theo quy định.
Cụ thể, khoản tiền lãi chỉ tính trên phần tiền lương bị chậm trả hoặc trả thiếu. Trường hợp doanh nghiệp đã thanh toán một phần tiền lương đúng hạn thì phần tiền đã được thanh toán đúng hạn không phải là căn cứ tính lãi; chỉ phần tiền còn chậm trả hoặc trả thiếu mới được tính.
Về thời gian, cần xác định thời điểm doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ trả lương theo quy định và thời điểm doanh nghiệp thực tế thanh toán hoặc khắc phục phần tiền lương còn thiếu. Khoản tiền lãi được xác định tương ứng với thời gian doanh nghiệp chậm thực hiện nghĩa vụ trả phần tiền lương đó.
Đáng chú ý, pháp luật không ấn định một mức lãi suất cố định áp dụng cho mọi trường hợp. Theo điểm a khoản 5 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, tiền lãi được tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt.
Như vậy, thời điểm xác định mức lãi suất là thời điểm xử phạt, không phải thời điểm doanh nghiệp bắt đầu chậm trả lương. Do đó, trong từng vụ việc cụ thể, không thể xác định trước một mức lãi suất chung mà phải căn cứ vào mức lãi suất được các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền xử phạt.
Về việc doanh nghiệp có được miễn hoặc không phải trả khoản tiền lãi này hay không, Nghị định 283/2026/NĐ-CP không quy định một trường hợp miễn tiền lãi riêng cho doanh nghiệp. Khoản tiền lãi được xác định là biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi thuộc khoản 2 và khoản 3 Điều 23.
Vì vậy, nếu hành vi của doanh nghiệp thuộc các trường hợp vi phạm này và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả thì doanh nghiệp phải trả đủ tiền lương chậm trả, trả thiếu cộng với khoản tiền lãi tương ứng. Ngược lại, nếu hành vi không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 23 thì không thể mặc nhiên áp dụng khoản tiền lãi theo điểm a khoản 5 Điều 23.
Người lao động cần làm gì khi doanh nghiệp không trả lương và tiền lãi?
Luật sư Hoàng Thị Hương Giang cho rằng, trước hết, người lao động nên gửi yêu cầu bằng văn bản cho doanh nghiệp, nêu rõ số tiền lương chưa được thanh toán, thời gian chậm trả và khoản tiền lãi yêu cầu doanh nghiệp thanh toán.
Đồng thời, người lao động cần lưu giữ các tài liệu chứng minh quyền lợi của mình như hợp đồng lao động, bảng chấm công, bảng lương, sao kê tiền lương, quyết định hoặc thông báo về tiền lương và các trao đổi với doanh nghiệp. Đây là những căn cứ quan trọng nếu tranh chấp phải được giải quyết bằng thủ tục hòa giải hoặc tại Tòa án.
Nếu doanh nghiệp không giải quyết, đối với tranh chấp về tiền lương, người lao động có thể yêu cầu hòa giải viên lao động tiến hành hòa giải tranh chấp lao động cá nhân theo Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019.
Trường hợp hòa giải không thành, một bên không thực hiện thỏa thuận hòa giải thành hoặc hết thời hạn hòa giải mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải, người lao động có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, nếu doanh nghiệp có hành vi vi phạm quy định về trả lương, người lao động có thể phản ánh, gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để đề nghị kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính.
"Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực, trong đó Điều 23 quy định việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm về tiền lương và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm buộc người sử dụng lao động trả đủ tiền lương chậm trả, trả thiếu và khoản tiền lãi theo quy định.
Như vậy, người lao động không nhất thiết chỉ có một cách là khởi kiện. Tùy trường hợp, người lao động có thể yêu cầu doanh nghiệp thanh toán bằng văn bản, yêu cầu hòa giải viên lao động giải quyết tranh chấp, yêu cầu Tòa án giải quyết hoặc phản ánh hành vi vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền để được kiểm tra, xử lý.
Việc lựa chọn phương thức nào phụ thuộc vào mục đích của người lao động cũng như tính chất, tình trạng cụ thể của vụ việc", luật sư Hoàng Thị Hương Giang nói.