Xuất khẩu thủy sản 8 tháng đạt 8 tỷ USD khi dòng hàng chuyển hướng sang thị trường châu Á

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), lũy kế 8 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 8 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ. Mặc dù vậy, tốc độ mở rộng đã có dấu hiệu chậm lại so với mức 12,8% ghi nhận trong 7 tháng đầu năm, trong bối cảnh các thị trường lớn như Mỹ, EU và Nhật Bản ghi nhận sức mua suy giảm.

Rào cản thuế quan gia tăng áp lực tại thị trường Mỹ

Diễn biến thương mại tại Mỹ đang chịu tác động lớn từ các chính sách thuế và phòng vệ thương mại. Mặt hàng tôm trong 8 tháng đạt kim ngạch 3,29 tỷ USD trên thị trường toàn cầu, tăng 12,3% và chiếm khoảng 41% cơ cấu toàn ngành, nhưng lượng xuất sang Mỹ lại sụt giảm đáng kể. Riêng tháng 8, xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm 22%, đạt 70 triệu USD, kéo kết quả 8 tháng tại thị trường này xuống 427,6 triệu USD, tương đương mức giảm 13,4%.

Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký VASEP, cho biết ngoại trừ các nhóm hàng thuộc danh mục miễn trừ, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ từ ngày 24/7 phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%, cao hơn mức 10% áp dụng cho một số đối thủ cạnh tranh, tạo bất lợi trực tiếp về mặt giá thành.

Đối với mặt hàng cá tra, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 8 giảm 54,8%, chỉ đạt 12,5 triệu USD. Tính chung 8 tháng, xuất khẩu nhóm hàng này đạt 201,7 triệu USD, giảm 13,9%. Áp lực gia tăng sau khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết quả rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) vào giữa tháng 8 với thuế chống bán phá giá tăng so với sơ bộ:

• Công ty Biển Đông: Tăng từ 0,29 lên 1 USD/kg.
• Công ty NTSF: Tăng từ 0,07 lên 0,38 USD/kg.
• Caseamex và Navico: Tăng từ 0,23 lên 0,84 USD/kg.
• Mức thuế toàn quốc: 2,39 USD/kg.

Khu vực châu Á giữ vai trò động lực tăng trưởng

Nhằm cân đối rủi ro, các doanh nghiệp đã chủ động đẩy mạnh hoạt động thương mại sang các thị trường khu vực châu Á. Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục là điểm tựa lớn nhất với kim ngạch tháng 8 đạt 287,7 triệu USD, tăng 26,2%. Lũy kế 8 tháng, thị trường này đã nhập khẩu 2,03 tỷ USD thủy sản Việt Nam, tăng 33,4% và đóng góp 25,35% tổng kim ngạch toàn ngành, đồng thời gánh khoảng 60% phần giá trị tăng thêm nhờ nhu cầu cao với tôm, cá tra, cua ghẹ và cá biển.

Tại khu vực ASEAN, kim ngạch 8 tháng đạt 544,9 triệu USD, tăng 20% so với cùng kỳ, riêng tháng 8 tăng 31%. Các thị trường Đông Á khác duy trì mức ổn định: Hàn Quốc đạt 566,3 triệu USD, tăng 4,9%; Nhật Bản đạt 1,11 tỷ USD, tăng 2%.

Sự dịch chuyển cơ cấu thị trường thể hiện rõ ở chuỗi cung ứng tôm trong tháng 8 khi xuất khẩu sang Trung Quốc và Hong Kong tăng 37,6%, sang Nhật Bản tăng 10%, Hàn Quốc tăng 16% và ASEAN tăng 48%.

Triển vọng xuất khẩu những tháng cuối năm

Theo đánh giá từ VASEP, từ tháng 9 trở đi, ngành thủy sản sẽ có thêm lực đẩy từ nhu cầu tích trữ hàng hóa phục vụ mùa lễ hội cuối năm. Tuy nhiên, kết quả phán quyết thuế chống bán phá giá tôm từ phía Mỹ vào cuối tháng 9 sẽ là yếu tố quyết định trực tiếp tới số lượng đơn hàng tại khu vực này.

Mục tiêu xuất khẩu toàn ngành vượt mốc 12 tỷ USD trong năm 2026 được dự báo có tính khả thi cao nếu thị trường Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục duy trì sức mua ổn định để bù đắp các biến động từ thị trường Mỹ.