Dự thảo Thông tư mới nhằm chuẩn hóa dữ liệu theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bổ sung các chỉ tiêu về chuyển đổi số và phát triển bền vững từ năm 2025.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh và cấp xã. Động thái này nhằm bảo đảm tính đồng bộ với các quy định pháp luật mới về tổ chức chính quyền địa phương và nâng cao hiệu quả công tác thống kê nhà nước trong bối cảnh mới.

Việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu mới căn cứ trên Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê. Theo đó, từ ngày 01/07/2025, mô hình chính quyền địa phương tại Việt Nam chính thức chuyển sang hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã), không còn đơn vị hành chính cấp huyện. Do đó, hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp huyện sẽ được bãi bỏ để tập trung nguồn lực xây dựng dữ liệu chi tiết cho cấp tỉnh và cấp xã.
Theo dự thảo, hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh bao gồm 183 chỉ tiêu, được phân chia thành 20 nhóm lĩnh vực chuyên sâu. Các nhóm này bao quát toàn diện bức tranh kinh tế - xã hội địa phương, từ các yếu tố cơ bản như đất đai, dân số đến các lĩnh vực phức tạp như tài khoản quốc gia, tài chính công, tiền tệ và bảo hiểm.
Đáng chú ý, nhóm chỉ tiêu về khoa học và công nghệ được đề xuất tới 19 chỉ tiêu. Đây là nỗ lực của cơ quan quản lý nhằm theo dõi sát sao quá trình đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và sự tăng trưởng của kinh tế số tại từng địa phương. Đối với mỗi chỉ tiêu, dự thảo quy định cụ thể về khái niệm, phương pháp tính, kỳ công bố và cơ quan chịu trách nhiệm thu thập để đảm bảo tính thống nhất trên toàn quốc.
Tại cấp cơ sở, Bộ Tài chính đề xuất hệ thống gồm 55 chỉ tiêu thống kê, tập trung vào ba nhóm trọng tâm: Đất đai, dân số và bình đẳng giới; Kinh tế; Xã hội và môi trường. Hệ thống này được thiết kế để phản ánh chính xác năng lực quản lý và thực trạng phát triển của chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Cơ quan soạn thảo đánh giá, hệ thống chỉ tiêu hiện hành theo Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg dù đã hoàn thành vai trò trong giai đoạn trước nhưng hiện nảy sinh nhiều bất cập. Một số chỉ tiêu không còn phù hợp với thực tế hoặc chưa phản ánh được các xu hướng phát triển bền vững và công nghệ hiện đại.
Việc ban hành hệ thống chỉ tiêu mới được kỳ vọng sẽ tạo lập cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thu thập và công bố số liệu. Nguồn dữ liệu này là nền tảng quan trọng phục vụ công tác dự báo, hoạch định chính sách và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong giai đoạn tới.