Chính phủ chỉ đạo các địa phương rà soát kỹ vùng trồng sầu riêng, kiên quyết xử lý sản phẩm nhiễm Cadimi và mở rộng xuất khẩu sang EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản.
Văn phòng Chính phủ vừa phát đi Thông báo số 421/TB-VPCP truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại cuộc họp về tình hình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng. Nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành hàng nông sản có giá trị kinh tế cao này, Chính phủ yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ diện tích, kiên quyết không phát triển tự phát tại các khu vực không phù hợp về hạ tầng, nguồn nước và thổ nhưỡng.
Động thái trên được đưa ra ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2026. Mặc dù công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và năng lực kiểm nghiệm sầu riêng phục vụ xuất khẩu đã bước đầu cải thiện, thị trường vẫn đối mặt với áp lực lớn từ các tiêu chuẩn xanh, yêu cầu kiểm dịch thực vật và rào cản kỹ thuật khắt khe từ các nước nhập khẩu trong mùa cao điểm thu hoạch.
Nhằm đáp ứng tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc ngày càng nghiêm ngặt, Phó Thủ tướng chỉ đạo tổ chức lại vùng nguyên liệu sầu riêng dựa trên quy hoạch về đất đai, khí hậu và khả năng kết nối thị trường. Việc mở rộng tự phát tại các vùng không đủ điều kiện kỹ thuật sẽ bị hạn chế tối đa để tránh rủi ro nguồn cung và suy giảm chất lượng.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng được giao nhiệm vụ chủ động xây dựng Chương trình giám sát về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật. Chính phủ yêu cầu thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dịch hại và xử lý triệt để các vi phạm. Đặc biệt, đối với những sản phẩm sầu riêng xuất xứ từ vùng trồng bị phát hiện nhiễm Cadimi, cơ quan quản lý sẽ kiên quyết không cấp phép xuất khẩu và áp dụng chế tài xử lý nghiêm.

Để đảm bảo luồng thông quan thông suốt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ kết nối đồng bộ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia. Đồng thời, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục đàm phán với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để đẩy nhanh tiến độ công nhận mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và các phòng kiểm nghiệm của Việt Nam.
Liên quan đến hạ tầng kỹ thuật, Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm chỉ đạo các Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Quatest 1, Quatest 2, Quatest 3) khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý phòng kiểm nghiệm trong tháng 8 năm 2026 để đề nghị phía Trung Quốc xem xét công nhận. Dữ liệu về các cơ sở đạt chuẩn phân tích chỉ tiêu Cadimi và Vàng O sẽ được chia sẻ rộng rãi để phục vụ công tác kiểm tra.
Ngoài ra, Bộ Công an sẽ tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kiểm nghiệm, đặc biệt tại khu vực cửa khẩu, tránh gây ảnh hưởng tới tiến độ giao hàng và uy tín nông sản Việt Nam.
Trước biến động từ các thị trường truyền thống, Chính phủ khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư cơ sở sơ chế, bảo quản và chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm. Việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam gắn với chỉ dẫn địa lý và lợi thế mùa vụ được xác định là hướng đi chiến lược dài hạn.
Cùng với việc giữ vững thị phần hiện có, các bộ ngành sẽ thúc đẩy mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Canada, Úc và Hàn Quốc. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng sẽ được đẩy mạnh tại Anh, Pháp, Hà Lan và UAE nhằm giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.