Gửi bình luận
Nâng hạng sao OCOP đòi hỏi kiểm soát đồng bộ từ vùng nguyên liệu, bảo quản đến logistics, giúp các chủ thể đáp ứng yêu cầu khắt khe tại chuỗi bán lẻ hiện đại.
Chuẩn hóa sản phẩm OCOP không chỉ dừng lại ở bao bì bắt mắt hay nâng hạng sao, mà đòi hỏi sự đồng bộ từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, công nghệ bảo quản đến năng lực cung ứng. Đây là điều kiện tiên quyết để các hợp tác xã và doanh nghiệp chuyển đổi từ phương thức bán lẻ thời vụ sang việc duy trì các đơn hàng quy mô lớn tại hệ thống phân phối hiện đại.
Theo ông Đào Đức Huấn, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn thuộc Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chuẩn hóa sản phẩm không đơn thuần là thay đổi mẫu mã. Hàng hóa phải bảo đảm an toàn theo quy trình nghiêm ngặt, giữ trọn đặc tính địa phương và phù hợp với phân khúc tiêu dùng mục tiêu.
Thực tế tại Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Hữu Lũng tại Lạng Sơn phản ánh rõ thách thức này. Dù phát triển giống na đặc sản hữu cơ và xúc tiến thương mại qua các nền tảng số, đầu ra của hợp tác xã vẫn phụ thuộc chính vào thương lái thu mua tại vườn. Giám đốc Lê Đức Hải cho biết thời gian bảo quản của na chỉ kéo dài khoảng một tuần, trong khi đơn vị chưa có kho tập kết đạt chuẩn, buộc các thành viên phải gom hàng tạm bợ.
Để tiếp cận phân khúc quà tặng hay chuỗi siêu thị, các cơ sở buộc phải hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kho bãi, tem truy xuất và năng lực đóng gói. Khi chuỗi bán lẻ đặt hàng, nhà cung cấp phải đáp ứng đồng thời cam kết về khối lượng, quy cách kỹ thuật và thời gian giao nhận cố định, thay vì chỉ dựa vào chất lượng đơn lẻ.
Nhằm giải quyết điểm nghẽn thị trường, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn TPHCM Vũ Ngọc Đăng cho biết thành phố tập trung hỗ trợ trực tiếp các chủ thể hoàn thiện hồ sơ OCOP, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và mẫu mã bao bì, thay vì chạy theo số lượng phê duyệt.
Đồng quan điểm, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) Bùi Nguyễn Anh Tuấn khẳng định muốn có đơn hàng thường xuyên, đơn vị sản xuất phải chuẩn hóa chất lượng, sản lượng, chủng loại và khả năng xử lý phản hồi khách hàng. Dữ liệu và chứng từ minh bạch là chìa khóa để giữ vững thị phần.
Ghi nhận tại doanh nghiệp, chứng nhận OCOP tạo điều kiện mở rộng mạng lưới phân phối. Ông Phan Minh Tiến, Giám đốc Công ty CP Dừa Nước Việt Nam, cho biết chứng nhận giúp sản phẩm dễ dàng vào nhà hàng, khách sạn và siêu thị, đồng thời tiếp cận thêm các gói hỗ trợ công nghệ. Tương tự, bà Phan Ngọc Diệu, Giám đốc sản xuất Công ty CP Yến Đảo Cần Giờ, cho biết sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao đã thúc đẩy cơ hội ký kết với chuỗi bán lẻ lớn.
Bên cạnh nông sản tươi, các ngành hàng khác vẫn đối mặt với vướng mắc về bộ tiêu chí. Giám đốc Công ty TNHH MTV Sơn mài Mỹ nghệ Tương Bình Hiệp Lê Bá Linh chia sẻ đơn vị mất 6 tháng chuẩn bị hồ sơ nâng hạng 5 sao nhưng gặp khó do ngành thủ công mỹ nghệ thiếu tiêu chí đặc thù, trong khi phần lớn cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ.
Trước các thách thức thực tế, định hướng dài hạn cho chương trình OCOP được xác định phải gắn liền với vùng nguyên liệu ổn định, ứng dụng công nghệ, kiểm soát logistics và quản trị chuyên nghiệp. Chuẩn hóa là quy trình xuyên suốt từ khâu gieo trồng, chế biến đến kênh phân phối nhằm bảo đảm tính bền vững cho toàn bộ chuỗi cung ứng.
